. . . . . . . . . .
شرح
خواص مردم كه اطباء باشند اگر اين معنى مراد باشد كه شارع مقدس چون عالم بغيب مىباشد از اين جهت آنها را بيان نموده است ،
جواب آنكه اولا اين معنى خلاف ظاهر ادلهاى است كه اثبات مىكند آنها را بلكه طهارت و نجاست مثل سائر احكام وضعيه جعل شرعى دارند .
و ثانيا اگر قبول كنيم ما كه آنها از امور واقعيهاى مىباشند فى نفس الامر و شارع مقدس كشف آنها را نموده است در اين حال شبهه شبههء مصداقى نمىباشد بلكه شبهه حكميه است كه بايد رجوع بشود بشارع مقدس نظير طهارت و نجاست عينى زمانى كه به جوش بيايد و همچنين عرق جنب از حرام و امثال آنها از اينجا معلوم مىشود فرق بين شبهه حكميه و شبهه موضوعيه آنست كه در شبهه حكميه رجوع بشارع مىشود و در شبهه موضوعيه بعرف مثل آنكه بول و آب را مكلف مىداند احكام آنها را ولى در خارج مايعى مشتبهه است بين بول و آب كه امثال اين مورد شبهه موضوعى است بخلاف طهارت و نجاست عصير عنبى در جائى كه جوش بيايد كه امثال اين موارد رجوع به ادله آنها مىشود و مبين آنها شارع است نظير اين جواب از مصنف نقل شده .
مخفى نماند دو قانون مسلم است بين اصولى و اخبارى اول آنكه قاعده قبح عقاب بلا بيان شبههاى در آن نيست بين طرفين قاعده دوم دفع ضرر محتمل آن هم مسلم است بين تمام عقلاء و از اين جهت استدلال نمودهاند متكلمين در علم كلام بوجوب نظر در معجزهاى كه صاحب آن ادعاى نبوت مىكند و در ترك آن احتمال ضرر و عقوبت است كما آنكه ما بيان نموديم در ادله اصول دين در كتاب زبدة العلوم
و ايضا قاعده قبح عقاب بلا بيان اگر موردى جارى شود احتمال ضرر برداشته مىشود كما آنكه موارد هر دو مفصلا خواهد آمد انشاءالله تعالى و فقط نزاع ما با