شرح فارسى كفاية الاصول مرحوم آخوند خراسانى — صفحة 79
الامر الخامس هل تنجز التكليف بالقطع كما يقتضى موافقته عملا يقتضى موافقته التزاما و التسليم له اعتقادا و انقيادا كما هو اللازم فى الاصول الدينية و الامور الاعتقادية بحيث كان له امتثالان و طاعتان إحداهما بحسب القلب و الجنان و الاخرى بحسب العمل بالاركان فيستحق العقوبة على عدم الموافقة التزاما و لو مع الموافقة عملا او لا يقتضى فلا يستحق العقوبة عليه بل انما يستحقها على المخالفة العملية . يا ظن به قبله در جائى كه متعذر باشد مكلف از علم به قبله و امثال اينها تمام آنها ظنون طريقه محضه است و هيچكدام از آنها موضوعى نيست . [ امر پنجم : امتثال مأمور به آيا لازم دارد امتثال قلبى را يا نه ] قوله الامر الخامس هل تنجز التكليف الخ : در اين امر پنجم بيان مىشود هركجائى كه تكليف منجز شد و ثابت شد بقطع تفصيلى يا اجمالى و همچنين اگر ثابت شد بطرق يا امارهاى همچنانى كه لازم است موافقت آن تكليف عمدا و لازم است امتثال آن خارجا آيا موافقت آن تكليف التزاما هم واجب است و تسليم آن تكليف شود مكلف اعتقادا و انقيادا كه در هر تكليفى دو واجب باشد . يكى عمل خارجى و ديگرى عمل اعتقادى و جوانحى كما آنكه تسليم و اعتقاد در اصول دين لازم است و در امور اعتقاديه آنها موافقت اعتقاديه و تسليم لازم است و در واجبات اگر موافقت اعتقاديه ايضا لازم باشد لازم است براى تكليف دو امتثال و دو اطاعت در هر واجبى يكى بحسب قلب و جنان و ديگرى بحسب عمل باركان پس در اين حال مستحق است مكلف عقوبت را بر عدم موافقت او التزاما و لو عمل خارجى را آورده است كه اگر ترك هر دو نمود لازم است دو عقاب برآن يا اقتضا ندارد و فقط مخالفت عملى مستحق عقاب است مكلف و موافقت قلبى در هر واجبى لازم نيست .