الغاء احتمال خلافه مقام القطع به تمام اقسامه و لو فيما اخذ فى الموضوع على نحو الصفتية .
كان تمامه او قيده و به قوامه فتخلص بما ( مما - خ ) ذكرنا ان الامارة لا تقوم بدليل اعتبارها الا مقام ما ليس مأخوذا فى الموضوع اصلا .
شرح
ممكن بود ما قائل شويم كه ظن حكم قطع را دارد مطلقا حتى على نحو صفتيت ممكن است اين كلام رد قول مرحوم شيخ انصارى باشد كه قائل بجاى ظن است مقام قطع موضوعى طريقى كما آنكه گذشت و دليلى كه بر حجيت ظن مىباشد الغاء احتمال خلاف مىكند و ظن را قطع تعبدى قرار مىدهد مثلا قوله عليه السّلام كه مىفرمايد لا عذر لاحد من موالينا فى التشكيك فيما يرويه عنا ثقاتنا و همچنين اخبار ديگر كه دال است بر حجيت طرق و امارات .
مخفى نماند ظاهر امثال اين روايت دال است بر اينكه نفس طريق و ظن جاى قطع است و خمر مشكوك مثلا خبر مقطوع مىباشد كه مؤداى آنكه مصنف قائل است همچنانى كه بناى عقلا هم بر همين است در طرق و امارات نه مؤداى ظن را بجاى قطع قرار دهند بلكه نفس ظن جاى قطع است و بنابراين تمام احكام عقليه و شرعيهء قطع بر ظن ثابت مىشود كما آنكه ما بيان نموديم .
قوله كان تمامه او قيده الخ .
در اين موارد اگر جمع بين لحاظين لازم نمىآمد ظن جاى قطع بود و لو على نحو صفتيت چه تمام موضوع باشد و چه جزء موضوع كما آنكه اقسام آن گذشت و ملخص آنچه را كه ما ذكر نموديم اماره جاى قطع را نمىگيرد مگر آنجائىكه قطع موضوعى نباشد يعنى دليل اماره و طرق فقط جاى قطع طريقى محض را مىگيرد نه موضوعى قطع چه قطع موضوعى على نحو صفتيت يا طريقيت يا جزء موضوع يا تمام موضوع گرفته كما لا يخفى .