و لا يخفى ان فى الآيات و الروايات شهادة على صحة ما حكم به الوجدان الحاكم على الاطلاق فى باب الاستحقاق للعقوبة و المثوبة
شرح
و باطن او نيكو است و طينت آن پاك است تا آنكه آنچه كه ما فى الضمير خود دارد در مقام عمل بياورد به عكس خبث باطنى و تمام آنها براى تكميل نفس او مىباشد و خلوص آن شخص با پروردگار خود ، ما كنا لنهتدى لو لا ان هدانا اللّه قال اللّه تبارك و تعالىوَ ذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرى تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِينَو بعث رسل و انزال كتب حجت است براى كسانى كه سوء سريره دارند و خبث باطنى تا آنكه آنها ليهلك من هلك عن بينة و يحيى من حى عن بينة كي لا يكون للناس على اللّه حجة بل كان له حجة بالغة
مخفى نماند آياتى كه مصنف بيان نمود اين آيات در وقتى اثر دارد كه ما قائل به شويم كه سعادت و شقاوت دو مقتضى است در انسان كما آنكه حق همين است كه هركدام از آنها را با مقدمات ديگرش بخواهد انجام بدهد ممكن باشد و اختيار هركدام از آنها بدست مكلف باشد و اما اگر سعادت و شقاوت ذاتى انسان باشد يا علت تامه باشد براى انسان كه نتواند هركدام از آنها را تبديل به ديگرى كند در اين موارد آيات مذكوره تأثيرى ندارد كما آنكه مفصلا ذكر شد .
مطلب ديگر آنكه ظاهر قول مصنف آنست كه سعادت و شقاوت ذاتى است همچنانى كه در طلب و اراده هم بيان نمود و اين معنى يك شبههاى است براى مصنف كما اينكه شبهاتى در موارد مختلفه واقع مىشود براى مجتهدين و در اين موارد كسى خيال نكند كه مصنف جبرى است و قائل است بقول مجبره بلكه ايشان يكى از مجتهدين بلكه استاد فقهاء و المجتهدين است عصمنا اللّه و اياكم من الذلل و وفقنا لمرام الائمة صلوات اللّه عليهم اجمعين .
قوله و لا يخفى ان فى الآيات و الروايات الخ مطالبى كه بيان نموديم كه متجرى مستحق عقاب است عقلا در آيات قرآنى