و اما الايراد عليه برجوعه اما الى دليل الانسداد لو كان ملاكه دعوى العلم الاجمالى بتكاليف واقعية و اما الى الدليل الاول لو كان ملاكه دعوى العلم بصدور اخبار كثيرة بين ما بأيدينا من الاخبار
ففيه ان ملاكه انما هو دعوى العلم بالتكليف بالرجوع الى الروايات فى الجملة الى يوم القيمة فراجع تمام كلامه تعرف حقيقة مرامه
شرح
كتب مذكوره بله دليل مسلم برجوع باصل سنت مسلم است ولى اخبار مذكوره حاكى سنت است نه اصل سنت .
قوله و اما الايراد عليه برجوعه الخ مرحوم شيخ اشكال و ايراد ديگرى نموده است بر محقق صاحب حاشيه به اينكه اين دليل شما يا رجوع مىشود بدليل انسدادى كه بعدا بيان مىشود اگر ملاك آن دعوى علم اجمالى بتكاليف واقعيه باشد و يا رجوع مىشود بدليل اول از ادله عقليه اگر ملاك آن دعوى علم بصدور اخبار كثيره آنچه كه در دست ما مىباشد پس اين دليل شما دليل علىحده نيست يا رجوع به اول مىشود و يا رجوع بدليل انسداد
قوله ففيه ان ملاكه الخ جواب از مرحوم شيخ آنكه ادعاى صاحب حاشيه آنست كه علم به تكاليفى داريم فى الجملة در آن رواياتى كه در كتب اربعه مىباشد الى يوم القيمة پس اين دليل دليل ثالثى است نه آنكه رجوع كند به يكى از آنها كه اگر علم بصدور اخبار كثيره بود برگشت بدليل اول مىبود و اگر علم بتكاليف واقعيه بود برگشت بدليل انسداد مىبود بلكه علم به تكاليفى كه در اخبار كتب مذكوره است مىباشد مخفى نماند حق با مرحوم شيخ است .