و حسنها معه كما يشهد به مراجعة الوجدان الحاكم بالاستقلال فى مثل باب الاطاعة و العصيان و ما يستتبعان من استحقاق النيران او الجنان
و لكن ذلك مع بقاء الفعل المتجرى به او المنقاد به على ما هو عليه من الحسن او القبح و الوجوب او الحرمة واقعا بلا حدوث تفاوت فيه بسبب تعلق القطع به غير ما هو عليه من الحكم و الصفة و لا يغير حسنه او قبحه بجهة اصلا ضرورة ان القطع بالحسن او القبح لا يكون من الوجوه و الاعتبارات التى
شرح
دلالت بر عقاب يا ثواب ندارد بلكه بعد از عمل خارجى چه اطاعت باشد يا عصيان استحقاق نيران يا جنان مىباشد و مدرك آن مراجعت وجدان است كه وجدان حاكم است باستقلال و محتاج بشىء ديگرى نيست در باب اطاعت و عصيان يعنى در باب اطاعت مولى و عصيان آن محتاج بامر و نهى شرعى نمىباشد و اگر هم وارد شود مثل آنكه در باب اطاعت و عصيان وارد شده است ( اطيعوا اللّه و اطيعوا الرسول و اولى الامر منكم ) در مثل اين موارد حمل بر تأكيد و ارشاد مىشود چون حاكم به اطاعت و عصيان مولى عقل است لا غير و اگر بامر شرعى مولوى ثابت شود يا دور يا تسلسل است .
مخفى نماند بر آنكه تجرى مخصوص بقطع نيست بلكه در تمام جاهائى كه حجت بر عبد ثابت شود چه قطع باشد و چه اماره و چه اصل باشد مثل استصحاب خمريت و غيره در تمام موارد اگر مخالفت نمود مكلف و خلاف آن واقع شد مورد بحث مىباشد كما لا يخفى .
قوله و لكن ذلك مع بقاء الفعل الخ در مورد تجرى كه بيان شد عقاب دارد يا ثواب دارد با اين حال فعلى كه تجرى به آن شده است يا فعلى كه انقياد و امتثال به آن شده است بر حال اصلى خودش مىباشد اگر آن فعل در واقع حسن بوده است يا قبيح بوده است يا واجب بوده است يا