و اما اذا كان نقله للمسبب لا عن حس بل بملازمة ثابتة عند الناقل بوجه دون المنقول اليه ففيه اشكال اظهره عدم نهوض تلك الادلة على حجيته اذ المتيقن من بناء العقلاء غير ذلك كما ان المنصرف من الآيات و الروايات على تقدير دلالتهما ذلك .
شرح
با اجماع ، اجماع محصل و مثل آنست كه منقول اليه خود او تحصيل اجماع نموده و اين قسم اجماع حجت است براى منقول اليه چون يقين دارد بقول امام عليه السّلام در ضمن اجماع با آن اقسامى كه گذشت پس لازم است عمل بمسبب اجماع كه قول امام عليه السّلام باشد و عملا به احكام و آثار آن .
قوله و اما اذا كان نقله الخ قسم سوم اجماع آنست كه ناقل اجماع حسى نيست بلكه به ملازمهاى كه ثابت است نزد ناقل كه آن اجماع ملازم قول امام است نظير اجماعات لطفى كه شيخ رحمة اللّه ادعا نموده و غير آنچه عادى باشد و چه اتفاقى ولى نزد منقول اليه آن مدرك ثابت نيست .
در اين قسم سوم حجيت آن اشكال است چون ادله حجيت خبر واحد شامل مىشود خبرى كه حسى باشد نه حدسى را بله حدسى كه قريب بحس باشد آن هم حجت است نظير اخبار به عدالت يا شجاعت از مواردى كه ملكه شخص مىباشد و آثار ظاهريه دال برآن مىباشد و متيقن از بناء عقلاء كه يكى از ادله حجيت خبر واحد است غير مورد است كما آنكه آيات و روايات كه مدرك حجيت خبر واحد مىباشد اگر دلالت داشته باشند انصراف دارد ما نحن فيه را و تفصيل مدارك حجيت خبر واحد مفصلا خواهد آمد انشاءالله تعالى .