و ان كان لاحتمال قرينية الموجود فهو و ان لم يكن بخال عن الاشكال بناء على حجية اصالة الحقيقة من باب التعبد الا ان الظاهر ان يعامل معه معاملة المجمل .
شرح
قائل بانسداد باب علم و علمى شده چون در اخبار بلا اشكال تقطيع شده از اين جهت حجيت آنها من باب ظن مطلق است .
جواب آنكه و لو كبرى صحيح است ولى تطبيق آن بر اخبار صحيح نيست چون صاحبان كتب اربعه مثل مرحوم كلينى و غيره مقام تقواى آنها و اهل خبره بودن در اخبار مانع است از آنكه اگر قرينهاى بوده ذكر نكنند و احتمال خفاء قرينه بر آنها بسيار موهون است كما آنكه نقل بمعنى همين احتمال مىباشد كما آنكه قبلا گذشت كه سؤالات از ائمه اطهار عليهم السلام نظير سؤالات از فقهاء مختلف مىباشد و از اين جهت صاحبان كتب اربعه هركدام سؤالها را بجاى خود جمعآورى نموده مثل روايات صلاة را در باب صلاة و روايات زكات را در باب زكات و همچنين ساير احكام و اگر هركدام قرينهاى به آن بود ذكر مىنمودند كما لا يخفى .
قوله و ان كان لاحتمال قرينية الموجود الخ اگر كلام متكلم ظهور در مراد داشته باشد ولى چيزى متصل بكلام است ممكن است ظهور كلام حجت نباشد بلكه كلام مجمل مىشود .
نظير امرى كه واقع است عقب حظر كقوله تعالىوَ إِذا حَلَلْتُمْ فَاصْطادُوا.
و همچنين ضميرى كه برگردد ببعض افراد عام يا استثنائى كه بعد از جمل متعدد واقع شود در تمام اين موارد قرينه موجود و متصل بكلام است و مجالى بر اشكال نيست بنا بر آنكه حجيت اصالة الحقيقه من باب تعبد باشد و معناى تعبد آنست كه عقلاء بنا دارند عمل بظهور لفظ نمايند تا آنكه قطع و يقين بخلاف حاصل شود