و ذلك لوضوح عدم اقتضاء غير القطع للحجية بدون ذلك ثبوتا
شرح
حجيت داشته باشند لازمه آن آنست كه در جائى كه مانع مفقود باشد حجت باشند حتى اين را هم ندارند و ثبوت حجيت براى آن امارات محتاج است بجعل شارع كه آنها را حجت قرار دهد جاعل چه شارع مقدس باشد و چه بناء عقلا به امضاء شارع و يا محتاج است بثبوت مقدمات و طوارى عارض شدن حالات سبب شود كه آن امارات حجيت داشته باشند عقلا بنا بر تقدير مقدمات انسداد بنحو حكومت .
چون مقدمات انسداد بعدا مىآيد انشاءالله تعالى كه اگر بنحو كشف باشد در آن حال جعل شرعى دارند و اگر بنحو كشف نباشد بلكه حكومت باشند حجيت آنها عقلى است .
مخفى نماند مقدمات انسداد بنحو حكومت موجب نمىشود كه ظن حجيت عقلى داشته باشد بلكه در اين حال تضييق دايرهء احتياط است در مظنونات به اين معنى كه در حال انسداد شك و ظن و وهم تمام اينها مساوى آيند غاية الامر عمل به ظن در بين آنها مقدم است .
و حاصل آنكه حجيت ظن منحصر است در آنجائىكه جعل شرعى داشته باشد مثل باب انفتاح علمى يا بنا بر مقدمات انسداد كه آنها موجب كشف جعل شرعى براى ظن باشند .
و اما بنا بر حكومت مظنونات و مشكوكات و موهومات تمام آنها علىالسويه مىباشند غاية الامر در جائى كه احتياط واجب نباشد عمل بمظنونات مقدم است بر عمل به مشكوكات و موهومات و اين معنى دايرهء احتياط را مضيق مىنمايد نه آنكه ظن حجيت عقلى داشته باشد كما آنكه گذشت .
قوله و ذلك لوضوح عدم اقتضاء الخ امارات غير علميه واضح است و معلوم است كه اينها اقتضاء حجيت ندارند