. . . . . . . . . .
شرح
هر سببى پيدا شد حجيت آن ذاتى است و منع آن ممكن نيست و لازم است تبعيت آن و صحيح است مؤاخذه و عقاب بر مخالفت آن و همچنين مرتب مىشود ساير آثار عقل در جائى كه مخالف واقع بشود و عذر است براى قاطع .
اين مطلب را كه بيان نموديم مخفى نيست براى شخص عاقلى فضلا از آنكه فاضل باشد پس لابد در جائى كه موهم خلاف اين مطلب است و ظاهرش آنست كه قطع حجيت ندارد لازم است تأويل برده شود و حكم كنيم كه علم تفصيلى به حكم فعلى عقلى حاصل نشده است چون بعض مقدمات آن صحيح نبوده است و لو اجمالا باشد فتدبر جيدا .
از مواردى كه بايد تأويل برده شود مثل قولهم عليهم السّلام كه فرمودند حرام عليكم ان تقولوا بشىء مما لم تسمعوه منا و قولهم عليهم السّلام لو ان رجلا قام ليله و صام نهاره و حج دهره و تصدق بجميع ماله و لم يعرف ولاية ولىاللّه فيكون اعماله بدلالته فيواليه ما كان له على اللّه ثواب و نظائر اين اخبار بايد تصرف در ظاهر آن بشود و آنكه علم تفصيلى در اين موارد حاصل نمىشود علاوه بر اينها اين اخبار راجع باصل ولايت است در مقابل مخالفين كه درب خانه غير صادقين عليهم السّلام مىرفتند و اخذ احكام مىنمودند سوق اين روايات اصل ولايت را مىرساند كه البته معلوم است اصل ولايت شرط صحت اعمال است يا شرط قبول اعمال و جاى آن در فقه است كما لا يخفى .
مخفى نماند حجيت قطعى كه از مقدمات عقليه پيدا مىشود چون در اخبار و آيات وارد شده است كه يكى از حجج الهى عقل است از اين جهت هر حكمى كه از عقل پيدا مىشود آنهم حجت است شرعا اما آيات قرآنى كه دال است بر حجيت عقل در قرآن شريف زياد است من جمله از آنها( إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ ) *