[ صحيح بودن عمل جاهل قاصر بدون مقصر در مقام ]
و اما فيها فلا مع الالتفات الى الحرمة او بدونه تقصيرا فانه و ان كان متمكنا مع عدم الالتفات من قصد القربة و قد قصدها الا انه مع التقصير لا يصلح لان يتقرب به اصلا فلا يقع مقربا و بدونه لا يكاد يحصل به الغرض الموجب للامر به عبادة كما لا يخفى و اما اذا لم يلتفت اليها قصورا و قد قصد القربة باتيانه .
شرح
چون قبلا گذشت كه اگر كسى امتناعى شد در مورد و مجمع يك حكم بيشتر نيست يا وجوب يا حرمت بنا بر اينكه حرمت مقدم باشد در اين حال اگر مجمع را آورد مأمور به ساقط شده است در غير عبادات چون غرضى كه از براى مأمور به بوده آن غرض حاصل شده و لو به حرمت باشد مثلا اگر مولا امر كرد كه لباس را بشوى و نهى كرد كه از اين آب نشوى آن را ولى مكلف اين آبى كه حرام بود لباس را با آن شست تطهير لباس كه غرض از امر لباس بود حاصل شده است و لو معصيت هم نموده مكلف .
قوله و اما فيها فلا الخ : يعنى در عبادات به التفات به حرمت چه حكم باشد يا موضوع در اينجا عبادت صحيح نيست و همچنين عبادت صحيح نيست در جائى كه بدون التفات باشد چه موضوع باشد و چه حكم حالى كه تقصير در آنها كرده باشد و مكلف مقصر باشد در اين حال و لو التفات هم ندارد و غافل است از حكم يا موضوع ولى باز عبادت صحيح نيست به جهت آنكه درحالىكه التفات ندارد و غافل است و لو متمكن از قصد قربت مىباشد و قصد قربت هم نموده در عبادت الا آنكه اين شخص مكلف چون مقصر است اين فعل آن متقرب الى اللّه ممكن نيست باشد و بدون قصد قربت ممكن نيست حاصل شود غرضى كه سبب شده از براى امر به آن فعل از براى عبادت كما لا يخفى .
و حاصل آنكه جاهل به حكم يا موضوع دو قسم داريم يا جاهل قاصر است يا مقصر جاهل مقصر بنا بر قول مصنف چه ملتفت باشد و چه غير ملتفت چه در