[ در قرائنى كه دال است بر عمومات خطابات كتاب و اخبار ]
ضرورة وضوح عدم اختصاص الحكم فى مثل يا أيها الناس اتقوا و يا أيها المؤمنون به من حضر مجلس الخطاب بلا شبهة و لا ارتياب .
و يشهد لما ذكرنا صحة النداء بالادوات مع ارادة العموم من العام الواقع تلوها بلا عناية و لا للتنزيل و العلاقة رعاية .
شرح
انشاء است ولى بدواعى مختلفه - و ادوات نداء و استفهام و غيره به همين قسم مىباشد اگر مانعى در بين نباشد ظهور انصرافى دارد در طلب حقيقى كما آنكه گذشت و اين دعوا غالبا در كلام شارع مقدس وجود دارد يعنى حمل آنها را بر طلب حقيقى ممكن نيست مثل استفهام و غيره .
قوله ضرورة وضوح عدم الخ اين مطلبى را كه بيان نموديم ضرورى و واضح است كه اختصاص ندارد مثل يا ايها الناس اتقوا و يا ايها المؤمنون به كسانى كه حاضر در مجلس خطاب باشند و اگر مختص به آنها باشد لازم است خطاب ديگرى براى كسانى كه خارج از مسجد بودند و كيف به آنكه اصلا وجود نداشته باشند پس معلوم مىشود كه خطاب بحاضرين و غائبين بلكه بمعدومين على نحو حقيقت است به آن بيانى كه گذشت .
قوله و يشهد لما ذكرنا الخ .
و شهادت بر اين مطلب ما مىدهد كه صحيح است ندا به اين ادوات با ارادهء عموم متعلق آنها كه مثل دو مثال قبلى كه الناس و المؤمنون باشد موجودين و غائبين و معدومين مىشود بدون اينكه رعايت مجازى بشود و نه آنكه تنزيل كنيم غائب و معدومين از مكلفين را به منزلهء موجود از مكلفين و نه علاقه بين معنى حقيقى و مجازى باشد تا مجاز شود .