[ خطابات شفاهيه آيا شامل غائبين مىشود يا نه ]
فصل هل الخطابات الشفاهية مثل يا ايها المؤمنون تختص بالحاضر مجلس التخاطب او تعم غيره من الغائبين بل المعدومين فيه خلاف و لا بد قبل الخوض فى تحقيق المقام من بيان ما يمكن ان يكون محلا للنقض و الابرام بين الاعلام .
فاعلم انه يمكن ان يكون النزاع فى ان التكليف المتكفل له الخطاب هل يصح تعلقه بالمعدومين كما صح تعلقه بالموجودين ام لا او فى صحة المخاطبة معهم بل مع الغائبين عن مجلس الخطاب بالالفاظ الموضوعة للخطاب او بنفس توجيه الكلام اليهم و عدم صحتها او فى عموم الالفاظ الواقعة عقيب اداة الخطاب للغائبين بل المعدومين و عدم عمومها لهما بقرينة تلك الاداة و لا يخفى ان النزاع على الوجهين الاولين يكون عقليا و على الوجه الاخير لغويا .
شرح
و استصحاب را فافهم .
مخفى نماند همان علم اجمالى كه در بابت مخصص منفصل بيان نموديم همان علم اجمالى اقل و اكثر در بابت اصول عمليه جارى است چون بعد از آنى كه علم داريم بواجبات شرعيه اجمالا و بمحرمات جايز نيست برائت مگر آنجائىكه علم اجمالى منحل شود همچنانى كه در بابت فحص از مخصص منفصل بيان نموديم ايضا و ممكن است دليل تقييد آيات و اخبارى باشد كه دال است بر وجوب تفقّه كما آنكه انشاءالله تعالى مىآيد در محل خودش .
قوله فصل هل الخطابات الشفاهية الخ : در اين فصل بيان مىشود خطاباتى كه در قرآن هست مثل« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا » *و ظاهرا يا ايها المؤمنون در قرآن نداشته باشيم كه مصنف بيان مىكند آيا اين خطابات مختص است به كسانى كه حاضرند در مجلس تخاطب در زمان پيغمبر صلوات اللّه عليه و آله