[ رد مدرك اول و دوم كسانى كه مىگويند شرط مفهوم ندارد ]
ثانيها انه لو دل لكان باحدى الدلالات و الملازمة كبطلان التالى ظاهرة و قد اجيب عنه بمنع بطلان التالى و ان الالتزام ثابت .
و قد عرفت بما لا مزيد عليه ما قيل او يمكن ان يقال فى اثباته او منعه فلا تغفل .
ثالثها قوله تبارك و تعالى
وَ لا تُكْرِهُوا فَتَياتِكُمْ عَلَى الْبِغاءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّناً
و فيه ما لا يخفى ضرورة ان استعمال الجملة الشرطية فيما لا مفهوم له
شرح
ديگرى ندارد مگر آنكه تمام احتمالات مساوى باشد و آنچه را كه مرحوم سيد بيان فرمود راجح بودن يكى از اين احتمالات يا مساوى بودن با ساير احتمالات اثبات نمىكند كما لا يخفى .
قوله ثانيها الخ : دوم از ادله منكره مفهوم آنست كه اگر جمله شرطيه دلالت بر مفهوم بنمايد دلالت به يكى از دلالات ثلاث بايد باشد دلالت مطابقه و دلالت تضمن و دلالت التزام و ملازمه مثل بطلان تالى ظاهر است يعنى شرط دلالت بر مفهوم نمىكند به يكى از اين دلالاتى كه بيان نموديم بعضيها جواب سيد را دادهاند كه قبول نداريم بطلان تالى را يعنى شرط دلالت التزامى بر مفهوم مىنمايد و دلالت التزامى آن ثابت است جواب مىدهد مصنف كه شناختى و دانستى آنچه كه ممكن بود در مفهوم گفته بشود يا گذشته است و جواب آنها را داديم و منع كرديم كه شرط دلالت التزامى داشته باشد بر مفهوم فلا تغفل مخفى نماند كه دانستى كه ادات شرط دلالت التزامى بر مفهوم دارند و لذا اين دلالت بمقدمات حكمت باشد .
قوله ثالثها قوله تبارك و تعالىوَ لا تُكْرِهُوا فَتَياتِكُمْ عَلَى الْبِغاءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّناً :سوم از ادله قائلين بعدم بمفهوم شرط آيه شريفه است كه دلالت بر مفهوم