نعم ما لم يتمكن معه من الترك المطلوب لا محالة يكون مطلوب الترك و يترشح عن طلب تركهما طلب ترك خصوص هذه المقدمة .
شرح
به ملازمه اين مقدمه واجب و ذى المقدمه واجب شديم مىگوييم مقدمه مستحب مستحب است و اگر قائل به ملازمه شديم در مقدمه مستحب هم مىگوييم مستحب نيست اما مقدمه حرام و مكروه اينطور نيست پس مقدمه حرام و مكروه حرام و مكروه نمىباشد چونكه مكلف وقتى مقدمات حرام يا مكروه را بجا مىآورد و مىخواهد وارد در ذى المقدمه شود مىتواند اختيارا ذى المقدمه حرام يا مكروه را ترك نمايد همانطور كه قبلا انجام مقدمات متمكن مىبود بر اينكه بجا نياورد مثل اينكه انسان شراب را مىخرد و نزديك دهان مىآورد ولى نمىآشامد و تمكن دارد اينجا كه حرام را مرتكب نشود پس بنابراين مقدمات حرام يا مكروه دخيل نيستند در مطلوب كه همان ترك حرام يا مكروه مىباشد پس بنابراين ترشح نكرده است از طلب ترك حرام يا مكروه طلبى بر ترك مقدمات حرام يا مكروه و مقدمه حرام نيست و مقدمه مكروه هم مكروه نيست قوله : نعم الخ .
بله اگر آن مقدمات به نحوى باشد كه بعد از آن مقدمه انسان ناچار مىشود كه مرتكب حرام يا مكروه بشود در اين حال آن مقدمه حرام مىباشد و ترشح مىكند طلب ترك از ذى المقدمه بر مقدمه كه همان طلب ترك حرام باشد .
بعضى از اعلام قائلند به اينكه مقدمهاى كه بعد از آن ذى المقدمه غير اختيارى است و قهرا ذى المقدمه وجود پيدا مىكند در اين موارد قائل است به اينكه مقدمه حرمت نفسى دارد نه حرمت غيرى چون در اين موارد ذى المقدمه تحت اختيار مكلف نيست جواب آنكه و لو ذى المقدمه بلا واسطه اختيارى مكلف نيست ولى مع الواسطه و به واسطه سبب اختيارى مكلف است كما اينكه اين مطلب را در جاهاى ديگر خود ايشان قبول دارد كما لا يخفى .