تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح فارسى كفاية الاصول مرحوم آخوند خراسانى — صفحة 286

مساهمون:

ص٢٨٦
مقدماته الناشئة عن شقاوتهما الذاتية اللازمة لخصوص ذاتهما فان السعيد فى
شرح
آن مقدمات منتهى مىشود به شقاوت و سعادت ذاتيه انسان كه اين سعادت و شقاوت از لوازمات ذاتيه انسان هستند براى اينكه در روايات داريم فان السعيد سعيد فى بطن أمه و الشقى شقى فى بطن أمه و الناس معادن كمعادن الذهب و الفضة كما اينكه در خبر وارد شده است و ذاتى شىء علت براى او نمىآورند مثلا چربى روغن را نمىگويند چرا چرب است چون ذات او بايد چربى داشته باشد كما اينكه حرارت آتش را نمىگويند چرا حرارت دارد براى آنكه حرارت ذاتى آتش است در اينجا قطع مىشود سؤال كه چرا سعيد را خداى - تعالى سعيد قرار داده است و شقى را شقى قرار داده است براى اينكه السعيد سعيد بنفسه و الشقى شقى كذلك و اينست و جز اين نيست كه خداى تعالى سعيد و شقى را ايجاد كرده است - قلم اينجا رسيد و سر بشكست - چونكه بيرون ز حد خود بنوشت .

[ قول مصنف قلم اينجا رسيد و سر بشكست و جواب آن ]

در اينجا چند نكته است كه از كلام صاحب كفايه معلوم مىشود اول اينكه مىگويد اراده تكوينيه خداى تعالى علت براى افعال ما شده است و محال است كه ما تخلف از اراده خداى تعالى بكنيم و ما قبلا جواب او را داديم كه اراده تكوينيه الهيه بافعال مكلفين تعلق نمىگيرد و معناى جبر همين بود كه جواب او داده شد بلكه اراده تشريعية به آنها تعلق مىگيرد نكته دوم صاحب كفاية اينست كه مىگويد اراده عبد منتهى مىشود به اراده ازليه چونكه بقانون هرچه كه به واسطه غير باشد منتهى مىشود آخرش بالذات و اين هم صحيح نيست كه مىگويد اراده عبد تابع اراده ازليه مىباشد و ما جواب او را قبلا داديم در معناى امر بين امرين كه اگرچه قدرت و اسباب بدست خداى
شرح فارسى كفاية الاصول مرحوم آخوند خراسانى — صفحة 286 | محمدحسين نجفى دولت آبادى اصفهانى