مىشود آن طينت را لطايف آن عالم پس بنابر ما ذكر كسانى كه در رجعت رجوع مىكنند برمىگردند بر حال و هيئت اهل رجعت و حاصل مىشود مجانسة و مؤانست ما بين آنها و لازم نمىآيد از اين عود آنها تناسخ و قول به آن و الّا لازم مىآيد كه در اين تبدّلات دنيوية كه عارض ابدان مىشود هم قائل به تناسخ باشيم و اين بديهىّ البطلان است ، كما هو الواضح .
[ تداخل اجسام در رجعت ] 7 نجمة
بدان اشكال دهم مخالفين بر رجعت كه بين آن و معاد در روز قيامت مشترك الورود است ، شبههء تداخل اجسام مىباشد كه گفتهاند : اگر بازگشت در عالم رجعت و قيامت به اجساد دنيوى باشد ، مكان و محلّ ، وسعت حشر و قيام همه را ندارد ، بداهت عقل و وجدان بر اين مدّعى حاكماند كه قهرا تداخل لازم مىآيد و قيام تدريجى به ضرورت شرع محلّ ندارد ، زيرا حشر خلايق ، در يوم واحد مىشود ؛ چنان كه لسان شرع ، اينگونه خبر داده و مفروض آن است كه حضرت حقّ ، عالم ديگرى خلق نمىكند تا تمام مخلوقات را در آن بعث كند كه گنجايش همه را داشته باشد ؛ طورى كه تداخل لازم نيايد ، پس قيام اجساد در روز رجعت و معاد تداخل اجسام را لازم دارد و تداخل اجسام مخالف ضرورت مذهب ، بلكه دين است ، به جهت آنكه موجب سلب حشر از جميع اجسام مىشود و هر نفس به مكافات عمل خود نمىرسد .
بهعلاوه مفاسد ديگرى هم دارد ، از جمله ، اختلاف اعمال متداخلين ، موجب جزاى عمل احدهما ، مورث ظلم بر ديگرى و يا منع فيض از ديگرى خواهد شد .
جواب
اوّل ؛ مىتوان گفت : در رجعت ممكن است بعث و رجوع تدريجى باشد ؛ يعنى رجوع اموات به دنيا در زمان حكمرانى هر امام متدرّجا از عدّهء معيّنى واقع شود و