مناقشاتى در اين كلمات هست كه محلّ ذكر آنها نيست و به اصل مقصود ؛ يعنى نسبت امكان رؤيت در غيبت كبرا به همهء اقسام آن براى بعضى علماى اعلام مضرّ نيست ؛ چنانكه از كلمات مذكور و غير آنها معلوم شد كه نقلش موجب تطويل است .
[ جواب ششم ] 6 ياقوتة
جواب ششم : آنچه مخفى و مستور است ، بر انام مكان و مستقرّ آن جناب عليه السّلام است ، پس براى احدى راهى به سوى آن نيست ، بشرى به آنجا نمىرسد و كسى حتّى خاصّان و مواليان و فرزندان آن جناب آن را نمىداند . لذا ملاقات و مشاهدهء آن جناب در اماكن و مقامات منافات ندارد كه پارهاى از آنها ذكر شد و ظهور آن حضرت نزد مضطرّ مستغيث ، به آن جناب ملتجى شده و از همهء اسباب و والد در وادى شبهات و حيران در مهالك خلوات منقطع شده ؛ چنانكه گذشت اجابت ملهوف و اغاثهء مضطرّ ، يكى از مناصب آن جناب است ،
مؤيّد اين احتمال خبرى در كافى است كه از اسحاق بن عمّار مروى است كه گفت ؛ ابو عبد اللّه عليه السّلام فرمود : براى قائم عليه السّلام دو غيبت است يكى از آنها كوتاه است و در ديگرى كسى جز خاصّهاى از مواليانش مكان آن جناب را نمىداند . « 1 »
شيخ طوسى « 2 » و شيخ نعمانى در كتاب غيبت « 3 » خود به سند معتبر از مفضل بن عمر روايت كردند كه او گفت : شنيدم ابو عبد اللّه عليه السّلام مىفرمايد : به درستى كه براى صاحب اين امر ، دو غيبت است ؛ يكى از آنها طول مىكشد ، تا اينكه بعضى مىگويند مرد ، بعضى مىگويند كشته شد ، بعضى مىگويند رفت ، تا اينكه جز چند نفرى از اصحابش كسى بر امر او باقى نمىماند و احدى از فرزندان او بر موضع او مطلّع نمىشود ، مگر آن كه مشغول خدمت و متولّى امور او است .
هامش
( 1 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 340 .
( 2 ) . الغيبة ، ص 162 .
( 3 ) . الغيبة ، محمد بن ابراهيم النعمانى ، ص 171 .