نيز مؤيّد اين مقال است ، آنچه ميان جميع عربهاى حضرى و اهل باديه اشتهار دارد ، از تعبير كردن از آن ذات مقدّس به ابو صالح و در توسّلات ، استغاثات ، ندبهها و شكايتها جز به اين اسم ، آن حضرت را نخوانند و شعراى معروفين مكرّر در قصايد ، مدايح ، مراثى و ندبهها آن جناب را به همين كنيّه ذكر مىكنند و در اخبار مأخذى خاصّه براى آن به نظر نرسيده ، جز خبرى كه احمد بن محمد بن خالد برقى در كتاب محاسن از ابو بصير او از جناب صادق عليه السّلام روايت كرده كه فرمود : هرگاه در راه گم شدى ، ندا كن يا بگو : يا صالح أو يا ابا صالح ارشدونا إلى الطريق رحمكم اللّه !
عبيد بن حسين زرندى ، راوى خبر ، از على بن حمزه گفت : اين بلا به ما رسيده ، پس به بعض از كسانى كه با ما بودند امر نموديم دور شود و ندا كند ، پس دور شد و ندا كرد ، آنگاه نزد ما آمد و ما را خبر داد آواز نازكى شنيد كه مىگفته : راه طرف راست يا گفت :
سمت چپ . پس چنانكه گفته بود « 1 » ، راه را يافتيم . ترديد در صالح يا ابا صالح ، نيز ترديد در سمت راست يا چپ از راوى خبر است كه سهو كرده .
چنانكه سيّد على بن طاوس در كتاب امان الاخطار « 2 » ، بعد از نقل خبر از محاسن تصريح فرموده و شيخ برقى در كتاب مذكور از پدر خود محمد بن خالد برقى نقل كرده :
او در سفرى با جمعى از راه كج شدند ، گفت : ما اين كار را كرديم . سپس راه را به ما نشان دادند . رفيق ما ، يعنى آنكه كناره كرد و آن دعا را خواند ، صداى نازكى شنيد كه گفت :
راه طرف راست است .
پس به من خبر داد و آن جماعت را خبر نكرد . گفتم : طرف راست را بگيريد ، شروع به رفتن طرف راست كرديم و شايد چنين فهميدند يا به دست آوردند كه صالح يا ابا صالح اسم يا كنيّهء امام عصر عليه السّلام است ؛ چنانكه در باب دوّم گذشت بعضى اوّلى را در اسامى و دوّمى را در كنيههاى آن حضرت شمردند .
نيز از حكايت شصت و نهم معلوم مىشود اين مطلب ميان شيعه معهود بود و از گم
هامش
( 1 ) . ر . ك : الامان من الاخطار الاسفار ، ص 121 ؛ بحار الانوار ، ج 90 ، ص 70 .
( 2 ) . الامان من الاخطار الاسفار ، ص 122 .