او داخل شد و سؤال نمود : يا شيخ كدام آيه از آيات قرآن در مواعظ اعظم است ؟
شيخ عرض كرد : آيهء
إِنَّ الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي آياتِنا لا يَخْفَوْنَ عَلَيْنا أَ فَمَنْ يُلْقى فِي النَّارِ خَيْرٌ أَمْ مَنْ يَأْتِي آمِناً يَوْمَ الْقِيامَةِ اعْمَلُوا ما شِئْتُمْ إِنَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ
« 1 » .
فرمود : اى شيخ ! راست گفتى . آنگاه از نزد او بيرون رفت . سپس شيخ از اهلبيت خود سؤال كرد فلانى يعنى امام عصر بيرون رفت .
گفتند : ما نديديم كسى را كه داخل يا خارج شده باشد .
[ شيخ مرتضى انصارى ] 14 ياقوتة
در اين باب است كه استادنا الاعظم و شيخنا الأفخم و سنادنا الاكرم المسغرق فى بحار رحمة اللّه الملك البارى الشيخ مرتضى بن محمد امين الانصارى حضرت را در غيبت كبرا مىبيند و هنگام تشرّف آن بزرگوار را مىشناسد .
معاصر عراقى در دار السلام بعد از آنكه شيخ مذكور را به اوصاف منقوله موصوف و به عطوفت مذكوره از ساحت قدس بارىتعالى معطوف نموده ، گفته : اجمال اين واقعه آن است كه برادر اعزّ ايمانى و معاصر فاضل كامل ربّانى ، آقا ميرزا حسن آشتيانى - زيّد توفيقه - كه از جملهء افاضل تلامذهء شيخ استاد است نقل كرد : زمانى با جماعتى از طلّاب در خدمت شيخ استاد ، به حرم محترم حضرت امير المؤمنين عليه السّلام مشرّف شديم ، اتّفاقا در اثناى عبور ، بعد از دخول صحن مطهّر ، شخصى بر شيخ استاد سلام كرد و براى مصافحه و بوسيدن دست شيخ پيش آمد ، يكى از همراهان براى تعريف آن شخص به شيخ عرض كرد : اين شخص فلان نام دارد ، در جفر يا رمل ماهر است و ضمير هم مىگويد .
شيخ استاد چون اين شنيد ، متبسّم گرديد و به جهت امتحان شخص متبحر فرمود :
من ضميرى اخذ كردم ، اگر ضمير مىدانى ، مرا خبر بده كه در خاطر چهچيز گرفتم .
هامش
( 1 ) . سوره فصلت ، آيه 40 .