اتباع ايشان به اين معتذر مىشوند ، زيرا حقير ، خداوند را شاهد مىگيرم در اين باب غرضى غير از اداى تكليف و ارشاد بندگان خدا ندارم و مانند بعضى ، از روى تعصّب سخن نمىگويم و اجتماع بندگان خدا را بر كلمهء حقّ ، بر اعتبارات دنيوى مقدّم مىدارم و از ذكر اين كلمات ، بلكه تأليف اين كتاب ، غرضى غير از اعلان كلمهء اسلام ندارم .
لذا پارهاى از كلمات اين طايفه را براى تو ذكر و مأخذ آنها را هم بيان كردم كه خود رجوع نمايى و ببينى دروغ و افترا برايشان نگفتهام . لباب اعتقادات اين طايفه را در كتاب كفاية الراشدين كه جواب كتاب هداية الطالبين خان كرمانى است ذكر كردهام ، هركس خواهد ، رجوع نمايد .
خلاصهء اين مطالب اين است كه اين طايفه ، معراج و معاد را با جسد هور قليايى مىدانند و مىگويند : آن جسد از عنصر فوق فلك خلق شده و داخل در اين جسد عنصرى است كه از زير افلاك و عنصر اربعه خلق شده ؛ مانند داخل بودن كره در ماست و روغن در شير و بر آن جسد ، مرض و نقصان و زياده عارض نشود . بنابر مقالهء كسانى كه روح را مجسّم مىدانند ، نه مجرّد عند التأمّل ، محصّل اين كلام ، همان روح انسانى است .
پس مرجع اين مذهب ، به مذهب كسانى است كه معراج و معاد را روحانى دانند و اين خلاف ضرورت دينيّه و نصوص كتابى باشد كه در جواب سؤال ابراهيم عليه السّلام كه عرض كرد :
رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتى
« 1 » ؛ خدايا به من بنما در قيامت چگونه مردهها را زنده مىكنى ؟ فرمود :
فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّيْرِ
« 2 » ، تا آخر آيه ؛ يعنى چهار مرغ مختلف را بگير ، همه را در هاون داخل كن ، بكوب و چهار قسمت كن و هر قسمتى را در كوهى بينداز ، بعد مرغها را بخوان ، تا اعضاى آنها ، خوردهخورده بيايند و درست شوند .
همچنين در جواب عزير عليه السّلام كه گذرش بر مردگان قريه افتاد و از روى تعجّب
هامش
( 1 ) . سوره بقره ، آيه 260 .
( 2 ) . سوره بقره ، آيه 260 .