آن در حالات سام خواهد آمد و دعا فرمود اولاد او بندهء اولاد سام باشند . او در ساحل دريا مسكن نمود و خداوند ، ذرّيّهاش را بسيار فرمود و ايشان طايفهء سوداناند ، حام در اين سراى بىاعتبار و خانهء بىثبات و قرار مدّت پانصد و شصت سال زندگانى نمود ، انتهى و اللّه العالم .
[ ششصد الى هفتصد سال ] 15 صبيحة
طبقهء ششم معمّرين ، اشخاصىاند كه سنّشان در اين دار پر رنج و ملال از ششصد الى هفتصد سال بوده ، ايشان نيز گروهى انبوه و جمعيّتى باشكوهاند .
از ايشان قسّ بن ساعدة بن عمر و الأيادى است كه اسقف نجران ، خطيب عرب و شاعر ايشان بوده و در بلاغت به او مثل زده مىشود ، زيرا بنابر نقل صدوق - عليه الرحمه - در كمال الدين « 1 » ، ششصد سال عمر نموده ، اين دو بيت از او است :
هل الغيث يعطى الأمر عند نزوله * به حال مسيئى فى الأمور و محسن
و من قد تولّى و هو قد فات ذاهب * فهل ينفعينى ليتنى و لعلّنى
باران هنگام فرود آمدن ، بركت خود را به نيكوكاران و بدكاران ، هردو عطا نمىكند ، بلكه عطاى آن نسبت به نيكوكاران است و كسى كه اجل او را درمىيابد ؛ گفتن كاش او نمىمرد ! فايدهاى برايش ندارد .
تنوير في تنظير
لبيد شاعر هم قريب به مضمون بيت ثانى قسّ بن ساعده ، اين بيت را گفته :
و اخلف قسّا ليتنى و لو اننّى * و اعيى على لقمان حكم التدبّر
چيزى كه بعد از مردن قسّ بن ساعده برجاى ماند ، اين بود كه گفتند : كاش او نمىمرد ، حال اينكه تدبير و چارهء مرگ ، لقمان را با آن حكمتش عاجز نمود .
هامش
( 1 ) . كمال الدين و تمام النعمة ، ص 575 ؛ بحار الانوار ، ج 51 ، ص 252 .