شياطين انس و جنّ بر تو وسوسه كردند كه اگر قائم موجود بود ، هرآينه ظاهر مىشد ، آن وقت به مسألهء بدا ملتفت شده ، فريبشان را مخور !
اعلان النداء بتبيان البداء
بدان اين ناچيز اگرچه در كتاب رشحة النّدى فى مسألة البدا ، معنى بدا و تحقيقاتى كه از علماى اسلاميّه در آن شده ؛ بما لا مزيد عليه ، ضمن سى مجلس مرتّب منبرى ذكر كردهام ، و لكن چون در اخبار غيبت و وقت ظهور حجّة عصر - عجل اللّه فرجه الشريف - بسيار به آن اشاره شده ، خوش داشتم مختصرا معنى آن را در اين مقام به لسان فارسى بيان كنيم تا برادران فارسى زبان كه از فهم كلمات عربى جاهلاند ، آن را بدانند و چنانكه در ترجمهء كلام علّامه مجلسى رحمه اللّه ذكر شد ، به آن ملتفت شده و از تأخير زمان ظهور و فرج كه بعضى از اخبار بر آن دلالت دارد ، متزلزل نشوند و فريب وسوسهء شياطين انس و جن را نخورند . بنابراين مىگوييم : بهترين بيانات در كشف معنى بدا ، همان بيانى است كه شيخنا الطوسى - قدّس سرّه القدّوسى - در كتاب عدّة الاصول « 1 » خود تحقيق نموده ، در آن كتاب آمده :
امّا البدا فحقيقته في اللغة الظهور
امّا بدا ، حقيقت آن در لغت عرب به معنى ظهور مىباشد و از اين جهت است كه گفته مىشود : بدا لنا سور المدينه و بدا لنا وجه الرّاى ؛ حصار بند شهر و جهت و علّت رأى براى ما ظاهر شد و خداوند عالم فرموده :
وَ بَدا لَهُمْ سَيِّئاتُ ما عَمِلُوا
« 2 » ؛ بدىهاى آنچه كرده بودند ، بر ايشان ظاهر شد و فرمود :
وَ بَدا لَهُمْ سَيِّئاتُ ما كَسَبُوا
« 3 » ؛ بدىهاى آنچه كسب كرده بودند ظاهر شد .
لفظ بدا در تمام اينها ، به معنى ظهور است و گاه بدا در علم به چيزى ، بعد از آنكه
هامش
( 1 ) . عدة الاصول ، ج 3 ، ص 29 .
( 2 ) . سورهء جاثيه ، آيه 33 .
( 3 ) . سورهء زمر ، آيه 48 .