1 - خالصه كه منكر فوت اسماعيل ، پسر حضرت صادق عليه السّلام شده ، بعد از حضرت صادق عليه السّلام او را امام حىّ و مهدى قائم مىدانند .
2 - مباركه ، ايشان مىگويند : بعد از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله ، هفت امام بيشتر نيست ؛ امير المؤمنين عليه السّلام امام و پيغمبر است ، حسن ، حسين ، على بن الحسين ، محمد بن على ، جعفر بن محمد و محمد بن اسماعيل بن جعفر كه امام عالم ، پيغمبر و مهدى است .
آنها مىگويند : معنى قائم اين است كه او به رسالت و شريعت تازه مبعوث مىشود و به وسيلهء آن شريعت ، محمد صلّى اللّه عليه و آله را نسخ مىكند ؛ اين همان است كه استادنا المحدّث النورى - نوّر اللّه مرقده الشريف - در نجم ثاقب « 1 » از معتقدات اين طايفه نقل فرموده است .
در بستان السياحه آمده : بنابر آنچه كه در كتب اسماعيليان ديده ، از بزرگان آن قوم شنيده و در تأليفات مردمان بىغرض ، مشاهده گرديده ، خلاصهء اعتقاد اسماعيليّه اين است كه ايشان مىگويند : به اخبار متواتره معلوم شده ، كه حضرت صادق عليه السّلام به امامت اسماعيل نصّ فرمود و تا مادر اسماعيل در حيات بود ، بر او هيچ زن و جاريهاى نگرفت ؛ همانطور كه حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله با خديجه و حضرت امير با فاطمه چنان كرد .
مردم در وفات اسماعيل اختلاف نمودند ؛ بعضى گويند : در زمان حيات امام جعفر صادق عليه السّلام وفات يافت و فايدهء نصّ ، انتقال امامت از حضرت صادق عليه السّلام به اولاد اسماعيل است ؛ چنانچه حضرت موسى عليه السّلام به هارون نصّ فرمود ، هارون در زمان موسى درگذشت و خلافت به اولاد هارون منتقل گشت . نصّ به قهقرى بازنمىگردد و بدا محال است .
امام جعفر عليه السّلام بىاذن ملك علّام و بىاسناد آباى گراميش ، يكى از اولاد عظام را تعيين ننمايد و جهل و نادانى ، سهو و غفلت ، امام را نشايد ، هركس امام عليه السّلام را خطاكار و غفلت شعار داند ، شقى است و بر كلمات واهى او اعتبارى نيست . در اينكه حضرت
هامش
( 1 ) . نجم ثاقب در احوال امام غايب ، ج 1 ، صص 272 - 271 .