[ گفتار شيخ طوسى ]
عنوان قدّوسى في بيان الطّوسى شيخ طوسى رحمه اللّه در كتاب غيبت « 1 » مىفرمايد : اگر گفته شود : طول عمر صاحب الزمان با بقاى كمال عقل ، قوّت و جوانى او ؛ چنانكه ادّعا مىكنند امرى خارق عادت است ، زيرا به اعتقاد شما عمر آن جناب الان كه سال چهارصد و چهل و هفت است ، صد و نود و يك سال مىباشد . زيرا بنابر قول شما ولادتش سال دويست و پنجاه و شش واقع شده و عادت به اين جارى نشده كه احدى در اين مدّت باقى باشد ؛ چگونه عادت در خصوص او شكسته مىشود ، حال آنكه جز به دست انبيا نمىشكند .
مىگوييم : جواب اين شبهه به دو طريق است ؛ يكى آنكه ما قبول نداريم بقاى آن حضرت در اين مدّت ، خارق همهء عادات باشد ؛ بلكه در زمان گذشته ، عادت به امثال اين نحو از طول عمر جارى گشته و ما بعضى از آنها مانند قصّهء خضر ، اصحاب كهف و غيره را ذكر كرديم .
سپس طولانى بودن عمر نوح و سلمان را ذكر نموده و بعد فرموده : همچنين اخبار معمّرين عرب و عجم ، معروف و در كتب تواريخ ، مذكور است و اصحاب حديث روايت كردهاند : دجّال موجود است ، در عصر پيغمبر بوده و تا وقتى كه خروج مىكند ، باقى است . در صورتى كه بقا ، به جهت مصلحتى براى دشمن خدا ممكن گرديد ، چگونه مثل آن در خصوص ولىّ خدا جايز نيست ، لذا انكار اين از روى عناد است .
آنگاه شيخ مرحوم شروع به نقل اخبار معمّرين نموده ، جماعت كثيرى كه ما آنها را بدون استثناى احدى در اين عبقريّه ذكر كردهايم ، نقل نموده و بعد از نقل آنها فرموده : اگر مخالف ما در اين مقام ، طول عمر را محال مىداند ؛ مانند منجّمين و اصحاب طبايع ، پس در اصل ، گفتگوى ما با ايشان ، اين است كه عالم مصنوع و براى آن صانعى مىباشد كه عادت را به كوتاهى و طول عمرها جارى گردانده و بر طولانى و فانى نمودن عمرها قادر است ، وقتى اين را معيّن نموديم ، گفتگو آسان مىشود .
هامش
( 1 ) . الغيبة ، شيخ طوسى ، ص 126 - 112 .