على بن عمر بن احمد بن حمزة بن جعفر بن محمد بن عبد اللّه بن محمد بن عمر بن على بن ابى طالب عليه السّلام است .
شيخ مذكور ، بعد از نقل اين ، فرموده : نيست كه عاقل در اينكه عادات به يد قدرت خداوند متعال است و صحيح است او - سبحانه - آنها را بهتدريج تغيير دهد ؛ شكّ كند .
بالجمله ، سيّد مىفرمايد : ثابت گرديده عادات به حسب اختلاف ازمنه و امكنه مختلف مىشوند ، بنابراين لازم است در عادات ، نسبت آنها كه در مكان و زمانشان عادت دارند و غير ايشان را مراعات نماييم ؛ مثلا مىگوييم عادت فلان قبيله در فلان مكان و فلان زمان چنين و چنان است .
از طرفى ممتنع نيست چيزى كه عادت بر آن جارى شده ، بر سبيل تدريح ، قلّت به هم رساند ؛ به حدّى كه عادت منقلب شود و حدوث امرى كه عادت بر آن جارى شده بود ، در آن حال ، خارق عادت گردد و بين علما ، خلافى در اين نيست .
همچنين ممتنع نيست امر خارق عادت ، كثرت به هم رساند ؛ به حدّى كه حدوثش در آن حال ، خارق عادت نباشد .
اين ناچيز گويد : براى تصديق فرمايش علم الهدى ، رجوع به مثالى كه سيّد بن طاوس رحمه اللّه در محجّه براى عبور كنندهء از روى آب بيان فرموده ، كافى است ؛ چنانكه آن را در صبيحهء پنجم از عبقريّهء سوّم اين بساط ذكر نموديم .
سپس سيّد فرموده : در شقّ دوّم ميان علما خلاف است ، وقتى اين مقدّمات صحيح گرديد ، آنگاه مىگوييم : اينكه عادت در زمان پيشين بهطول و امتداد عمرها جارى شده و بعد از آن بر سبيل تدريج ، قلّت و كوتاهى به هم رسانده باشد ؛ ممتنع نيست ، به نحوى كه الحال عادت ما به خلاف آن جارى گردد و اينگونه طول عمرها ، با توجّه به عادت ما خارق عادت به نظر آيند . اينكه مذكور گرديد ، دليلى اجماعى است كه در مقام اثبات مدّعاى ما كافى مىباشد .
العبقري الحسان في أحوال موالانا صاحب الزمان ( ع ) — صفحة 631
مساهمون: صادق برزگر بفرويى
ص٦٣١