مىدادند ، پدران و اجداد ايشان نيز ، به مثل اين و اجتماع او با امير المؤمنين عليه السّلام خبر دادند ، او سنهء سىصد و هفده وفات كرد . « 1 »
رشادة إلى زيادة
در نجم ثاقب « 2 » بعد از نقل اين خبر فرموده : محتمل است عبارت اخير ، جزء خبر نباشد . زيرا علّامه كراجكى ، تلميذ شيخ مفيد در كنز الفوائد « 3 » مىفرمايد : آنچه روايت شده ، ميان بسيارى از خصوم ؛ يعنى اهل سنّت شايع است و از حال معمّر ابى الدنيا معروف به اشجع از عهد امير المؤمنين على بن ابى طالب عليه السّلام تا حال باقى است و در زمين مغرب ، در بلدى مقيم است كه به آن طنجه مىگويند و مردم او را در اين ديار ديدند كه عبور كرده و متوجّه حجّ و زيارت شده بود .
روايت ايشان از او ، قصّه و حديث او ، احاديثى كه از او از امير المؤمنين عليه السّلام شنيدند و روايت شيعه اين است كه او باقى مىماند تا اينكه صاحب الزمان - عجلّ اللّه تعالى فرجه الشريف - ظاهر شود ، حال معمّر ديگر مشرفى و وجود او در شهر ارض مشرق كه به آن سهرورد مىگويند هم ، چنين است .
جماعتى ديدم كه او را ديدند و حديثش را برايم نقل كردند و اينكه او نيز ، خادم امير المؤمنين على عليه السّلام بود ، شيعه مىگويند كه هر دوى اينها هنگام ظهور امام مهدى - عليه و على آبائه السلام - مجتمع خواهند شد ، بنابراين ذيل اين خبر كه او وفات كرد ، بىاصل است و كراجكى كه ساكن مصر بود ، از مفيد جرجرانى و امثال او ، به او اعرف است ، انتهى .
اين ناچيز گويد : حكم به زيادت آخر خبر شيخ طوسى رحمه اللّه كه بيان تاريخ فوت معمّر مىباشد ، مبتنى بر اين است كه معمّر مغربى شخصا همان معمّرى باشد كه در دو خبر صدوق نقل شد و در خبر شيخ كراجكى كه بعد از اين نقل مىشود ، حكايت او
هامش
( 1 ) . ر . ك : بحار الانوار ، ج 51 ، صص 261 - 260 .
( 2 ) . نجم ثاقب در احوال امام غايب ، ج 2 ، ص 827 - 825 .
( 3 ) . كنز الفوائد ، ص 262 .