از عقلاى عالم انصاف مىخواهيم كه حكايت شخص واحد از واقعهاى بيشتر مايهء حصول علم و يقين به اصل واقعه مىشود يا حكايت جمعى كثير با اختلاف در جزييّات و اتّفاق در اصل وقوع .
جناب ابو الجحد از شما سؤال مىشود اگر يك خبر در اسم مادر حضرت حجّة بن الحسن عليه السّلام و كيفيّت ولادت آن حضرت روايت شده بود ؛ اصل وقوع ولادت را بهتر اثبات مىنمود يا روايات كثيرهء وفيره كه به زبان واحد ، وقوع ولادت را حكايت كنند و نهايتا در نام والدهء آن حضرت و پارهاى جزييّات ديگر ، به اختلاف سخن رانند .
خامسا ؛ پس از وضوح جواب سابق مىگوييم ؛ به حمد اللّه شما من حيث لا يشعر ، خواستيد قدح كنيد ، مدح كرديد . اراده فرموديد نفى نماييد ، اثبات كرديد . زيرا اگر فقط همين اخبارى كه شما در اثبات اختلاف اسم والدهء حضرت حجّة بن الحسن عليه السّلام و اختلاف تاريخ ولادت و ساير اختلافات ذكر كردهايد ، وجود داشته باشد ، هر آينه براى ما كافى است .
چه اين اخبار كثيره كه متواتر يا قريب به حدّ تواترند ، اصل ولادت و وجود و حيات آن حضرت را كه ما به الاشتراك كل است ، بالقطع و اليقين ، براى غير معاند متعصّب ، ثابت مىنمايد .
بديهى است كه شما وجود باب و بها را به اين درجه نمىتوانيد اثبات كنيد ، قال عزّ من قائل :
وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ *
« 1 » .
[ استدلال ديگر ابو الجحد و پاسخ وى ]
از اين مضحكتر و بامزهتر استدلال او بر عدم ضرورت بودن مهدى موعود ، فرزند صلبى امام حسن عسكرى عليه السّلام نزد شيعهء اثنا عشريّه ، در همين وجه رابع به اختلاف در تاريخ ولادت آن حضرت بر حسب روز و ماه و سال است .
خلاصهء سخن او اينكه : چون خبرى بر وقوع ولادت در روز جمعه ، خبرى در ماه
هامش
( 1 ) . سورهء لقمان ، آيه 25 ؛ سورهء زمر ، آيه 38 .