الطّين » ، « 1 » اين است كه دربارهء امير المؤمنين هم ، كنت وليّا و آدم بين الماء و الطّين صادق آيد .
چنانكه در مؤلّفات بعضى از اعاظم همين لازم را هم به خبر نسبت داده و فرموده خبرى به اين مضمون از معصوم وارد شده و اين مقام حضرت ولايت مآب ، همدوش با مقام پيغمبر و همسر با مرتبهء آن سرور است ، لذا به استنطاق و امر حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله به قرائت كتب سماويّه محتاج نبود و تنطّق و قرائتش بدون استنطاق و امر به قرائت ، كاشف از مقام و مرتبهء ولايت اصليّهء بدويّهء آن جناب ، در قبال نبوّت و رسالت حضرت خاتم النبيّين بوده به خلاف حضرت بقيّة اللّه .
چون ولايت و امامت آن بزرگوار ، بالوراثه و به ترتّب است و با بودن پدر بزرگوارش بالاستقلال ، از اظهار شؤون ولايت و امامت محجور است ؛ اگر چه واقعا وليّا ، ولىّ خدا و حجّت بر ما سوى است و در چنين مقامى براى اظهار اين شؤون با بودن امام سابق بر آن برگزيدهء حضرت بىچون ، به استنطاق و امر به قرائت محتاج بوده است ، و العلم عند اللّه الملك العلّام .
به بيان ديگر تفاوتى كه در اين دو مقام است ، با توجّه به تفاوت مرتبهاى آن دو امام است ؛ چون مرتبهء امير ، مرتبهء فاتح الولاية است بالاصالة و مرتبهء حجّت ، مرتبهء خاتم الولاية است بالوراثة و ظهور التّفاوت بين المرتبتين ممّا لا يخفى على ذوى العينين .
نكتهء تكلّم و قرائت اين بزرگواران ، تمامى كتب سماويّه را در وقت ولادت ، در مجلس واحد در موهبت هفدهم از ضوء دوّم از نور دوّم از كتاب انوار المواهب ، ملقّب به الكوكب الدّرى و در نكت و لطايف بعضى از اخبار وارده كه در اسامى و كنى و القاب و مناقب و فضايل حضرت امير المؤمنين عليه السّلام است ، مرقوم افتاده ؛ به آنجا مراجعه شود .
هامش
( 1 ) . ر . ك : مناقب آل ابى طالب عليه السّلام ، ابن شهرآشوب ، ج 1 ، ص 183 ؛ عوالى اللئالى العزيزية فى الأحاديث الدينية ، ج 1 ، ص 418 ؛ بحار الانوار ، ج 16 ، ص 402 .