فهميدن حال غير خود . « 1 »
و در كتاب مقنع كه مختصرى است در غيبت ، قريب به اين مضمون را فرمودهاند و شيخ طوسى در كتاب غيبت « 2 » در مقام جواب از سؤال مذكور ، بعد از كلماتى چند ، فرموده :
و آنچه سزاوار است كه جواب داده شود از اين سؤالى كه نقل كرديم آن را از مخالف ، اينكه مىگوييم ما : اولا كه قطع نداريم بر پنهان بودن آن جناب از جميع اولياى خود ، بلكه جايز است كه ظاهر شود از براى اكثر ايشان .
و نمىداند هيچ انسانى ، مگر حال نفس خويش را . پس اگر ظاهر شد براى او ، پس شبهات او رفع شده و اگر ظاهر نشد براى او ، پس مىداند كه آن جناب ظاهر نشده براى او ، به جهت امرى است كه راجع است به او ، يعنى براى مانعى است كه در او است ، هر چند نمىداند آن را مفصلا ، به جهت تقصيرى كه از طرف او است . الخ .
و گذشت كلام شيخ منتجب الدين در حكايت سى و چهارم و پنجم و پنجاه و چهارم و شمردن او سه نفر از علما را از جمله مشاهدين و سفراى آن جناب .
نيز گذشت از علّامه در حكايت پنجاه و هفتم مثل آن و سيّد رضى الدين على بن طاوس در چند جا از كتاب كشف المحجه « 3 » به كنايه و تصريح ، دعواى اين مقام را كرده ، در جايى از آن فرموده : بدان اى فرزند من محمد ! الهام نمايد خداى تعالى آنچه را كه خواسته آن را از تو و خشنود مىشود به آن از تو ، كه غيبت مولاى ما مهدى - صلوات اللّه عليه - كه متحيّر نموده مخالف و بعضى از مؤالف را ، از جمله ادلّهاى است بر ثبوت امامت آن جناب و امامت آباى طاهرين او - صلوات اللّه على جدّه محمّد و عليهم اجمعين - .
زيرا كه تو ، هرگاه واقف شوى بر كتب شيعه و غير شيعه ، مثل كتاب غيبت ابن بابويه و كتاب غيبت نعمانى و مثل كتاب شفا و جلا و مثل كتاب ابى نعيم حافظ در اخبار مهدى عليه السّلام و صفات او و حقيقت بيرون آمدن او و ثبوت او و كتابهايى كه اشاره كردم به آنها در
هامش
( 1 ) . تنزيه الانبياء ، ص 237 .
( 2 ) . الغيبة ، ص 99 - 100 .
( 3 ) . كشف المحجة لثمرة المحجة ، ص 53 - 54 .