الطاعه مىدانند و چنين نيست . بلكه او پادشاهى است ، سرآمد همه پادشاهان خواهد بود و لكن بعضى از ايشان مىگويند : هنوز به وجود نيامده ؛ امّا اكثر بزرگان ايشان مانند « محمّد بن يوسف بن محمّد گنجى شافعى » و « ابو المظفر سبط بن جوزى » در كتاب « خصايص » و « محمّد بن طلحه شافعى » و « خطيب اسكندرانى » و « باقلانى » و « احمد بن حنبل » در مسند خود و ابن اثير در جامع الاصول و صاحب كتاب « جمع بين صحاح سته » و « خوارزمى » در كتاب « اربعين » و ظاهر كلام « محيى الدين حنبلى » در كتاب « فتوحات » برآنند كه آن حضرت متولد گشته « 1 » .
و « قاضى زكريا » - كشيش بتكده اسلامبول كه در زمان « سلطان محمّد » فاتح « قسطنطيه » بوده و سرآمد علماى اهل سنّت و روم است - حاشيه بر كشاف نوشته و در تفسير آيه كريمهء
فَنَسِيَ وَ لَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْماً
« 2 » مىگويد كه : ائمهء رافضيه مىگويند : مراد از اين آيه ، اين است كه حضرت آدم فراموش كرد حضرت صاحب الامر را ، با آنكه عزمى نداشت در اقرار به ظهور و وجود آن حضرت ، و اين آيه را در خصوص مهدى عليه السّلام مىدانند و حق اين است كه مراد از اين آيه مهدى است ( و فجره رفضه دمر اللّه لهم ) . صاحب الامر را امام مفترض الطاعه مىدانند و خاتم اوصيا ، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مىدانند و در اين باب غلوّى بسيار دارند . اين را نمىدانم لكن ثابت شده [ كه ] حضرت صاحب الامر ، چهار نفر از صحابه كبار را چون خلفاى ثلاثه و معاويه زنده مىكند كه از امراء آن حضرت باشند و از پيشينيان چهار نفر را كه مساعى جميله در دين به ظهور آورده باشند ، زنده مىكند كه مسلمانان را تعليم مسائل و فرائض نمايند و گمان دارم كه فقهاى اربعه باشند : « ابو حنيفه » و « شافعى » و « مالكى » و « احمد بن حنبل » .
و قاضى « خرم اوغلى » پسر قائممقام سلطان روم كه به اصطلاح ايشان نايب باشد ، در پاى اين حاشيه گفته : اجماع جميع مسلمانان و اهل حل و عقد آن است كه شيخين افضل خلقند بعد از رسول صلّى اللّه عليه و آله . از كجا كه مهدى ، ايشان را زنده مىكند و امير الامراء خود مىگرداند . پس مهدى از ايشان افضل مىباشد و كلام قاضى دالّ بر شيعه بودن اوست .
هامش
( 1 ) . اين كلام را مرحوم مؤلف از تذكرة الائمه مرحوم لاهيجى ص 194 ، نقل كرده است .
( 2 ) . سوره طه ، آيه 115 .