و طايفه جاروديّه مىگويند : مهدى ، « محمّد بن عبد اللّه بن الحسن بن الحسن عليه السّلام » است و او زنده است و در آخر زمان خروج مىكند .
زيديه مىگويند : مهدى اين امّت محمّد بن ابى القاسم بن عمر بن على بن الحسين عليه السّلام » بود - خداوند طالقان - كه معتصم عباسى او را بگرفت و حبس كرد تا آنكه بمرد .
عباسيان قائل شدند به آنكه آن حضرت متولد شده و دو سال پيش از وفات پدر خود حضرت عسكرى عليه السّلام وفات كرد .
و بعضى از عامّه برآنند كه هنوز متولد نشده . چنان كه بعضى گويند : يك سال پيش از پدر خود وفات كرد . و بعضى گويند : متولد شده و غيبت او از جانب خداست تا آنكه خلق به ضلالت افتند ؛
سُبْحانَهُ وَ تَعالى عَمَّا يَقُولُونَ عُلُوًّا كَبِيراً
« 1 » و بعضى گويند : او خود غيبت كرده بدون سبب و جهت و طايفه اثنا عشريه گويند : باعث غيبت آن حضرت قلّت اعوان و انصار و ظلم و تعدى عمّ خود ، « جعفر كذّاب » و « معتمد عباسى » ، خليفه جور آن زمان و ساير دشمنان و هجوم عامه از براى گرفتن و كشتن او بود . لهذا از ايشان فرار كرد و از خوف ايشان غيبت اختيار فرمود .
و اكثر سنّيان كه انكار غيبت و ولادت آن حضرت كردهاند ، به اين شبهه است كه اگر غايب بود ، در اين مدّت مديد ديده مىگرديد و آنكه طول عمر در اين مدت مديد ، دور و بعيد است و جواب آن اين است كه : شما قائليد كه بسيار از نيكان و بدان در دنيا و غير دنيا زندهاند و عمر طويل از چهار هزار سال و پنج هزار سال كردهاند . مانند حضرت ادريس عليه السّلام كه در بهشت است و ديگر عيسى عليه السّلام كه زنده است و در آسمان چهارم است و حضرت خضر عليه السّلام زنده است و در بيابانها از براى اعانت مسافران و هدايت راه گمكردگان مىباشد و مانند الياس ، در درياها مىباشد و مانند « رجال الغيب » كه به اعتقاد اهل تصوّف و غيره ، اكابر ايشان چهل نفرند از اقطاب و در دور جهان مىگردند و هريك مىميرد ، ديگرى به جاى او مىنشيند .
و از بدان مانند دجال كه « صايد بن عبيد » است و زنده است در جزيره درياى طبرستان كه شصت فرسخ در شصت فرسخ ، طول و عرض آن جزيره است . محبوس است به امر
هامش
( 1 ) . سوره اسراء ، آيه 43 .