محاصره كردند و به درون خانه ريختند كه آن جناب را بگيرند . به حكم ضرورت فرار نمود و معلوم است آنقدر كه بر خدا واجب است نصب رسول و امام ، تا آنكه عذر تمام شود و امّا الزام مكلّفين به اطاعت و ترك مخالفت ايشان ، بر خدا نيست و الّا اختيار نماند و امتحان و اختبار نشود .
دليل دوم : [ آيات و اخبار بسيار كه دلالت دارند بر اينكه ، هرچيز كه در امتهاى سابقه واقع گرديده ، بايد در اين امت جارى و واقع گردد ]
آيات و اخبار بسيار كه دلالت دارند بر اينكه ، هرچيز كه در امتهاى سابقه واقع گرديده ، بايد در اين امت جارى و واقع گردد ؛ « حذو النعل بالنعل و القذة بالقذة » و شك و شبهه نيست در وقوع غيبت ، در امتهاى سابقه از براى انبيا و اوصيا و غير ايشان .
پس در اين امت هم بايد مانند آن وقوع يابد ، از براى نبى و وصى ، و غيبت از براى پيغمبر ما صلّى اللّه عليه و آله در غار واقع گرديد ؛ امّا از براى امامان ما غيبتى وقوع نيافته . پس غيبت وصى در اين امت ، غيبت آن حضرت باشد و هو المطلوب .
امّا آيات [ ى ] كه بر اين مطلب به تفسير مفسّرين و معصومين [ دليل آورده مىشود ] ، مثل آيهء شريفهء
لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ
« 1 » كه جمعى از مفسّرين تفسير به اين كردهاند : بايد وارد شود بر شما هرچه بر سابقين وارد شده از سنن و احوال ، و آيهء
وَ كَمْ أَرْسَلْنا مِنْ نَبِيٍّ فِي الْأَوَّلِينَ وَ ما يَأْتِيهِمْ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ * فَأَهْلَكْنا أَشَدَّ مِنْهُمْ بَطْشاً وَ مَضى مَثَلُ الْأَوَّلِينَ
« 2 » و آيهء ديگر
وَ قَدْ خَلَتْ سُنَّةُ الْأَوَّلِينَ
و مثل آيهء
سُنَّةَ مَنْ قَدْ أَرْسَلْنا قَبْلَكَ مِنْ رُسُلِنا وَ لا تَجِدُ لِسُنَّتِنا تَحْوِيلًا
« 3 » و آيهء
سُنَّةَ اللَّهِ الَّتِي قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلُ وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِيلًا
« 4 » و آيهء
سُنَّةَ اللَّهِ فِي الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ وَ كانَ أَمْرُ اللَّهِ قَدَراً مَقْدُوراً
و آيهء
وَ خُضْتُمْ كَالَّذِي خاضُوا
« 5 » و غير اينها از آياتى كه ظاهر [ است بر دلالت كردن ] ، يا اينكه تفسير به اين شده .
و امّا اخبار ، پس از طريق خاصه و عامه بسيار است .
علّامه مجلسى در كتاب بحار مىگويد : ثابت شده به اخبار متظافره ، اينكه هرچيز در امم سابقه واقع شده ، نظير آن در اين امّت واقع مىشود « 6 » .
هامش
( 1 ) . سوره انشقاق ، آيه 19 .
( 2 ) . سوره زخرف ، آيه 6 - 8 .
( 3 ) . سوره اسراء ، آيه 77 .
( 4 ) . سوره فتح ، آيه 23 .
( 5 ) . سوره توبه ، آيه 69 .
( 6 ) . بحار الانوار ، ج 2 ، ص 160 و ج 24 ، ص 236 و ج 25 ، ص 135 و 258 و ج 28 ، ص 10 و 20 و ج 37 ، ص 288 و ج 51 ، ص 46 و 252 و ج 52 ، ص 200 و ج 53 ، صفحات 59 و 108 و 129 و ج 71 ، ص 65 .