چهارم از نواب ، " شيخ جليل على بن محمّد سمرى "
بود كه شيخ حسين بن روح به امر صاحب ناحيه او را وصى و قائممقام خود نمود و بعد از وفات حسين بن روح امر سفارت و نيابت به او تعلق گرفت و شيعه به او رجوع نمودند و مدّت سه سال به اين منصب جليل سرافراز بود ؛ تا آنكه به روايت ابن بابويه و شيخ طوسى و غير ايشان ، از " حسين بن احمد " كه گفت : « ما در بغداد بوديم در سالى كه سمرى به رحمت الهى و اصل شد . چند روز قبل از وفات او به خدمتش رفتيم . توقيع شريف كه از ناحيه مقدسه بود ، بيرون آورد به اين مضمون كه :
[ توقيع حضرت ( ع ) به على بن محمد سمرى ]
بسم اللّه الرحمن الرحيم . على بن محمّد سمرى ، خدا عظيم گرداند اجر برادران تو را در مصيبت تو ! تا شش روز ديگر تو از دنيا مفارقت خواهى نمود . پس ، كارهاى خود را جمع كن و كسى را وصى و قائممقام خود مگردان بعد از وفات خود ؛ زيرا كه غيبت تامّه واقع گرديد و بعد از اين ظاهر نمىشويم از براى احدى ، مگر بعد از اذن حق تعالى ، و اين ظاهر شدن بعد از آن خواهد بود كه مدّت غيبت بسيار به طول انجامد و دلها سنگين گردد و زمين از جور و ستم پر شود و بعد از اين ، جمعى از شيعيان دعواى مشاهده خواهند كرد . هركه دعوى كند كه مرا ديده - پيش از خروج سفيانى و صداى آسمانى - او دروغگو و افتراكننده است . « و لا حول و لا قوة إلّا باللّه العلي العظيم » .
" حسن بن احمد " گفت كه : ما و ساير حضار ، اين فرمان شريف را نسخه نموده ، بيرون آمديم و روز ششم به خدمت او رفتيم . او را محتضر ديديم . كسى به او عرض نمود : وصى بعد از تو ، كه خواهد بود ؟ آن بزرگوار در جواب فرمود : « للّه أمر هو بالغه » ؛ يعنى : خدا را امرى است كه آن به عمل خواهد آمد . مراد او غيبت كبرى و انقطاع امر سفارت بود . اين بگفت و به عالم بقا ارتحال نمود » « 1 » .
مؤلف گويد : آنروز - از قرارى كه " مجلسى " و غيره گفتهاند - نيمهء شعبان سال سيصد و بيست و نه بوده و به روايت " مدينة المعاجز " « 2 » سيصد و بيست و هشت بوده ، و آن سال را
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، ج 51 ، ص 361 ؛ كمال الدين ، ج 2 ، ص 516 ؛ غيبت شيخ طوسى ، ص 395 .
( 2 ) . مدينة المعاجز ، ج 4 ، ص 221 .