تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح معالم الأصول ( فارسى ) — صفحة 432

مساهمون:

ص٤٣٢
في يب إلى جواز بناء المجتهد في الفتوى بالحكم على الاجتهاد السّابق ومنع من ذلك المحقّق ره فعدّ في شرائط تسويغ الفتوى ان يكون المفتى بحيث إذا سئل عن لميّة الحكم في كلّ واقعة يفتى بها اتى به وبجميع أصوله الّتى يتبنى عليها وقال في موضع آخر إذا أفتى المجتهد عن نظر في واقعة ثمّ وقعت بعينها في وقت آخر فإن كان ذاكرا لدليلها جاز له الفتوى وان نسيه افتقر إلى استيناف نظر فان ادّى نظره إلى الاوّل فلا كلام وان خالفه وجب الفتوى بالأخير ولا ريب انّ ما ذكره المحقّق أولى غير انّ ما ذهب اليه العلّامة متوجّه لانّ الواجب على المجتهد تحصيل الحكم بالاجتهاد وقد حصل فوجوب الاستيناف عليه بعد ذلك يحتاج إلى الدّليل وليس بظاهر
شرح
متعدد باشند ليكن همه به يك نحو فتوى دهند واما درصورتىكه متعدد باشند ودر فتوى نيز مختلف باشند پس اكر مقلد داند كه ايشان در معرفت مسائل وعدالت مساويند مخير خواهد بود درين صورت در تقليد هريك از ايشان كه خواهد واكر نزد أو بعضي از ايشان در مرتبه علم وعدالت بيشتر باشند تقليد أو واجبست واين مذهب اصحابيست كه حرف ايشان بما رسيده ودليل ايشان بر اين قول اينست كه اعتماد بر حرف داناتر نزديكتر است بحصول وبيشتر است واز بعضي از عامه حكايت نموده‌اند قول يتخير مقلد را در عمل به فتواى هريك درين شق ونيز ان تفصيلي كه أصحاب داده‌اند معتمد عليه است واكر بعضي راجح باشند در مرتبه علم وبعضي در مرتبه ورع محقق رحمه الله فرموده كه داناتر مقدم است زيراكه فتوى از علم مستفاد است نه از ورع پس بايد كه زيادتى علم موجب ترجيح أو باشد در افتاء چون بعضي از اصوليين قائل شده‌اند به ترجيح أورع باعتبار آنكه ظن صدق أورع أقوى است مصنف قدس سره اشاره بجواب أو نموده وفرموده كه قدرى از ورع كه مانع أو باشد از فتوى دادن بدون علم هست پس اعتبار ندارد رجحان ورع ديكرى وقول محقق رحمه اللّه نيكو است

[ أصل في جواز البناء على الاجتهاد السابق ]

أصل ذهب العلامة في التهذيب تا أصل علامه ره در تهذيب قائل شده به اينكه جايز است كه مجتهد فتواى خود را بنا كذارد بر اجتهاد سابق واز جهت فتوى لازم نيست اعاده اجتهاد درين حكم ومحقق ره اين مذهب را انكار نموده واز جمله شرايط جواز فتوى شمرده بودن مفتى را به حيثيتي كه هركاه بپرسند علت حكم را در هر واقعه كه فتواى مىدهد تواند كه علت آن حكم وجميع أصولي را كه موقوف عليه آن حكم‌اند ذكر نمايد وباز در جاى ديكر فرموده كه هركاه مجتهد از روى نظر وتأمل در واقعه فتوى دهد بعد از ان بعينه اين واقعه در وقتي ديكر واقع شود پس اكر بخاطر دارد دليل آن واقعه را فتوى أو را جايز است واكر دليل أو را فراموش نموده باشد احتياج دارد بفكر تازه پس اكر فكر أو منتهى شود باجتهاد اوّل پس حرفى نيست
شرح معالم الأصول ( فارسى ) — صفحة 432 | محمد هادي المازندراني