آيات واقع شده واين مبنى است بر قول جمعى از مفسرين كه مراد خداى تعالى ابتدأ از كشتن كاو همين كار بود كه در آخر معين شد وبعضي از ايشان كفتهاند كه حضرت رسالتپناهى صلّى اللّه عليه وآله نقل نمودهاند وصاحب مجمع البيان از حضرت امام رضا صلاة اللّه عليه نقل فرموده كه مقصود واجب تعالى أولا كشتن مطلق كاو بود نه كاو معيّن ليكن چون بني إسرائيل سؤال از أوصاف ان كاو نمودند واجب تعالى نيز بر ايشان لازم كردانيد هر كارى را كه موصوف بصفاتى باشد كه ثانيا مذكور شد وباز چون ايشان سؤال نمودند از أوصاف ديكر كاو خداى عز وجل بر ايشان لازم كردانيد كاوى را كه موصوف بصفات ثالثه باشد مطلقا وايشان چون ديكر مبالغه نمودند در تعيين أوصاف أو خداى عز وجلّ بر ايشان كار را تنك كرفته بر ايشان لازم كردانيد كشتن كاو معينى را كه در آخر آيات تعيين شد ومنقولست كه مرد صالحي كه مال أو منحصر در كوساله بود وطفلى داشت ان كوساله را به نيستانى سرداد وكفت خداوندا اين كوساله را به تو مىسپارم تا آنكه بزرك شود درين وقت ان كوساله بزرك شده بود وكاو موصوف بصفات مذكوره منحصر در همين كاو بود بني إسرائيل خواستند كه اين كاو را از يتيم ان مرد صالح واز زن أو خريدارى نمايند وايشان مضايقه در قيمت أو داشتند تا آنكه آخر قرار بر اين بافت كه پوست أو را پر از طلا كنند در قيمت أو وبنابرين پوشيده نيست كه بيانى درين آيات نخواهد بود چه اجمالي ابتداء نيست بلكه صفات لاحقه ناسخ اطلاق وأوصاف سابقه خواهند بود مصنف قدس سره اشاره باين خلاف نموده بان قول كه في اظهر الوجهين ودليل أو بر اظهريت اينست كه اكر أولا در واقع بر ايشان ذبح مطلق كاو لازم باشد وبعد از ان اين حكم منسوخ شود وذبح كاو معين بر ايشان واجب شود لازم مىآيد نسخ حكم پيش از وقت فعل واين جايز نيست وبيان قولي در كلام حضرت رسالتپناهى صلى اللّه عليه وآله چون اين قول آن حضرت كه فيما سقت السّماء العشر كه اين بيان است از براي مقدار زكات كه امر تعلق به أو كرفته وبيان فعلى از حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله مىباشد وبس چون نمازى كه از آن حضرت صادر شد كه بيان قول خداى تعالى است كه
وَأَقِيمُوا الصَّلاةَ *
چه امر به أقامت نماز چون مجمل است زيراكه معلوم نيست كه مراد از نماز چند ركعت است ودر چه وقت است وفعل آن حضرت نمازهاى پنجكانه را درين أوقات مخصوصة مبين اوست وچون بجاى آوردن آن حضرت افعال حج را در مواضع مخصوصة وأزمنة معينه كه بيان قول خداى تعالى است كه فرموده
وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ
ومبين بودن فعل آن حضرت گاه معلوم مىشود بالبديهة از قصد آن حضرت بسبب قرائن وامارات وكاه معلوم مىشود بتصريح آن حضرت به اينكه اين فعل مبيّن ان قول مجمل است چنانچه فرموده صلوا كما رأيتموني اصلّى يعنى نماز كنيد به نحوى