تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح معالم الأصول ( فارسى ) — صفحة 144

مساهمون:

ص١٤٤
والجواب المنع من مساواته للتّعليق بالصّفة فانّ اللّزوم هنا ظاهر إذ لا ينفكّ تصوّر الصوم المقيّد بكونه آخر الليل مثلا عن عدمه في الليل بخلافه هناك كما علمت ومبالغة السّيد ره في التّسوية بينهما لا وجه لها والتّحقيق ما ذكره بعض الأفاضل من انّه أقوى دلالة من التّعليق بالشّرط ولهذا قال بدلالته كلّ من قال بدلالة الشرط وبعض من لم يقل بها
شرح
شده لازم مىآيد كه ثاني نيز حجت نباشد پس قول به حجيّت ثاني نقيض قول بعدم حجيّت أولى است باين اعتبار واكر كسى كويد كه اكر تعليق بر غايت دلالت نكند بر انتفاء حكم در ما بعد غايت پس چه فايده دارد تعليق به غايت درين قول خداى تعالىثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيامَ إِلَى اللَّيْلِيعنى هركاه در شب نيز جايز باشد روزه داشتن پس تقييد روزه بدخول شب بىفايده است جواب مىكوييم بطريق معارضه با شما كه مفهوم وصف را حجّت نمىدانيد كه چه فايده دارد تعليق بر وصف در قول رسول اللّه صلّى اللّه عليه وآله في سائمة الغنم الزّكاة وحال آنكه تجويز مىكنيد كه معلوفه نيز مثل سائمه باشد در وجوب زكات پس اكر كويند كه ممتنع نيست كه تقييد بوصف در اين حديث از براي اين مصلحت باشد كه دانسته شود وجوب زكات در سائمه باين نصّ ودانسته شود وجوب أو در معلوفه بدليل ديكر جواب مىكوييم كه در تعليق بر غايت نيز همين وجه جاريست بعينه يعنى ممكن است كه فايده اين باشد كه حكم تا ان غايت باين نصّ معلوم شود وثبوت حكم در ما بعد غايت دانسته شود به نصّى ديكر والجواب المنع من مساواته للتعليق تا آخر أصل وجواب دليل سيّد رضى اللّه عنه اينست كه قبول نداريم مساواة تقييد به غايت را تقييد بوصف زيراكه ملزوم در اينجا ظاهر است يعنى بديهي است كه انتفاء حكم در ما بعد غايت لازم ثبوت حكم است تا ان غايت بسبب آنكه منفك نمىشود تصوّر روزه كه مقيّد است به اينكه آخرش شب است مثلا از عدم روزه در شب پس لزوم ذهني كه معتبر است در دلالت التزاميّه در اينجا ظاهر است بخلاف لزوم در تقييد بوصف كه ظاهر نيست چنانچه دانسته شد در أصل سابق ومبالغهء سيد رضى اللّه عنه در تسويه ميان ايشان صورتي ندارد وتحقيق درين مسئله آن چيزيست كه ذكر كرده است بعضي از فضلا كه تقييد به غايت أقوى است در دلالت بر انتفاء حكم در ما بعد غايت از تعليق حكم بر شرط وچون تعليق حكم بر شرط أقوى است از مفهوم صفت پس البتة مفهوم غايت أقوى خواهد بود از مفهوم وصف نيز بطريق أولى پس حكم به تسويه ميان ايشان أصلا صورتي ندارد واز اين جهت كه مفهوم غايت أقوى است از مفهوم شرط قائل شده به حجيّت مفهوم غايت باشد هركه قائل شده به حجيّت مفهوم شرط وبعضي از آن جماعت كه قائل شده به حجيّت مفهوم شرط وبعضي از آن جماعت كه قائل شده‌اند بعدم حجيّت