تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مباحثى از اصول فقه ( فارسى ) — صفحة 148

مساهمون:

ص١٤٨
را در عداد دلايل ديگر مثل اجماع قرار نمىدهند ، بلكه آن را در نهايت از امارات ظنّيه شمرده‌اند و حتى در عمل هم به عنوان يكى از امارات معتبره مورد قبول واقع شده است . شايد بتوان گفت شهرت در فقه در حكم نظريّهء مشورتى در حقوق و قضاى عرفى است . در عرف حقوقى معاصر معمول است كه هرگاه قاضى در استنباط از مواد قانونى يا تطبيق مبانى قانونى با موارد و مصاديق دچار مشكل و ترديدى شود به عمل و رويّه اكثر محاكم مراجعه و مطابق آن عمل مىكند . * * *

سيره

سيره در لغت به معنى روش است و در اصطلاح اصول فقه ، بر رويّهء مستمرّه و بناء عملى مردم نسبت به فعل يا ترك فعل اطلاق مىشود . در فقه اماميّه ، سيره گاهى از اوقات به عنوان يكى از منابع استخراج احكام فقهى مورد استفاده قرار مىگيرد . سيره در اصول فقه بر دو معنى اطلاق مىگردد : 1 ) سيرهء عقلاء - منظور رويّهء عملى خردمندان اعم از مسلمين و غير آن مىباشد ؛ كه آن را در اصطلاح بناء عقلاء مىگويند . 2 ) سيرهء اسلامى - منظور رويّهء عملى مسلمانان و گاهى بعضى فرق مانند اماميّه است ؛ كه در اصطلاح ، سيرهء اسلامى مىخوانند . سيره به هر دو معنى فوق نزد فقهاى اماميّه مستقلّا ارزش فقهى ندارد و تنها زمانى ارزشمند است كه بتوان با مقدّماتى كه ذيلا شرح آن خواهد آمد ، موافقت معصوم را از طريق آن كشف نمود .