تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مباحثى از اصول فقه ( فارسى ) — صفحة 147

مساهمون:

ص١٤٧
اين حيث حائز ارزش مىگردد . هرچند كه بعضى از فقهاء با اين عقيده فى نفسه موافق نيستند كه در جاى خود مورد بحث قرار خواهد گرفت . اين دو نوع شهرت موضوع بحث فعلى ما نيست ، آنچه كه فعلا مورد نظر است و فقهاء در مورد آن اختلاف نظر دارند شهرت فتوايى است . بعضى از فقهاء عقيده دارند شهرت فتوائى از امارات معتبره است و مىتواند در فقه مستند استنباط احكام شرعى قرار گيرد . گروه ديگر بر اين عقيده‌اند كه هرچند شهرت فتوايى موجب ظن و گمان است ولى موجبى براى حجيّت و اعتبار اين‌گونه گمان وجود ندارد . نظريّهء اول هرچند توسط بزرگانى مانند شهيد اول در كتاب « ذكرى » مورد تأييد قرار گرفته ولى مشهور علماى اصول اعتبار شهرت فتوائى را نپذيرفته‌اند و براى آن ارزشى قائل نيستند « 1 » . به نظر مىرسد با توجه به مطالب عنوان شده در مبحث اجماع ، نكتهء ابهامى در مورد شهرت باقى نباشد . زيرا در بحث اجماع مبين گشت كه از ديدگاه اماميّه ارزش اجماع بستگى به شرايطى دارد كه به آسانى تحقق‌پذير نيست ، بنابراين چگونه مىتوان براى شهرت كه در درجهء بسيار پايين‌ترى از اجماع قرار دارد و حائز وحدت عقيدهء فقهى محكمى هم نيست ، از حيث حجيّت ، ارزشى قائل شد ؟ ! لازم به تذكر است كه طرفداران حجّيت شهرت نيز هرگز آن
هامش
( 1 ) فرائد الاصول ( محشّى ) شيخ مرتضى انصارى ، ص 65 ؛ كفاية الاصول ملا محمد كاظم خراسانى ، ج 2 ص 77 .
مباحثى از اصول فقه ( فارسى ) — صفحة 147 | مصطفى محقق داماد