مورد اوّل - حرمت نماز در ايّام استظهار
توضيح مطلب : ايّام استظهار به ايّامى گفته مىشود كه زن ، ظهور حال خودش را از جهت حيض و عدم حيض ، طلب مىكند .
در مورد « ذات العادة » ( يعنى زنى كه عادت مرتّبى دارد ، مثل اينكه در ماه ، پنج روز عادت مىشود ) ايّام استظهار ، زمانى است كه بعد از عادت ، خون ببيند ، يعنى خون از مرز ايّام عادت تجاوز كند ( مثلا روز ششم نيز خون ببيند ) .
در اين فرض چون زن قبل از آنكه به ده روز برسد ، نمىداند كه اين ايّام ، حيض است يا نه ، بايد بين عادت و روز دهم ، استظهار كند ، يعنى تأمّل و مكث نمايد تا معلوم شود ، به اين صورت كه اگر از ده روز بگذرد ، معلوم مىشود كه فقط مقدار عادت ( پنج روز ) حيض است و مازادش استحاضه مىباشد ، ولى اگر از ده روز نگذرد ( و مثلا خون در روز نهم قطع شود ) تمام آن ايّام ( نه روز ) حيض است .
و امّا ايّام استظهار در مورد « مبتدئه » ( زنى كه تازه خون ديده و عادت نداشته است ) همان زمانى است كه خون ديده است ، زيرا اقلّ حيض ، سه روز و اكثر آن ده روز است ، و لذا اين شخص ، زمانى كه خون مىبيند ، بايد استظهار كند ، يعنى مكث و تأمّل كند تا معلوم شود كه اگر به سه روز برسد و قطع نشود ، حيض است ولى اگر قبل از سه روز قطع شد ، استحاضه است .
فقهاء در مورد ايّام استظهار مىگويند كه زن بايد احتياط كند ، يعنى اعمالى را كه بر حائض حرام است ( مانند : نماز و روزه ) ترك كند ، و اين حرمت به خاطر ترجيح جانب نهى بر أمر است ، زيرا اگر در اين ايّام ، حائض باشد ، نماز و روزه حرام است ، و اگر استحاضه باشد ، واجب است . بنابراين از موارد دوران أمر بين وجوب و حرمت مىشود ، و جانب نهى و حرمت را مقدّم داشته و گفتهاند كه نماز حرام است .
مورد دوم - عدم جواز وضوء از انائين مشتبهين
توضيح مطلب : اگر دو ظرف آب ، مشتبه بين نجس و پاك باشد ( يعنى يقينا يكى از
شرح كفاية الأصول — صفحة 233
مساهمون: الشيخ اسماعيل الصالحي المازندراني
ص٢٣٣