تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح كفاية الأصول — صفحة 467

مساهمون:

ص٤٦٧

2 - دليل منفصل

در اين طريق ، توقيت از دليل جداگانه‌اى غير از دليل اصل وجوب عمل ، استفاده مىشود ، يعنى دو دليل است كه يكى اصل وجوب عمل و ديگرى ، وقت آن را بيان مىكند . مثل اينكه شارع ، ابتدا بگويد : « صلّ صلاة الظهر و العصر » و سپس بگويد : « صلّ صلاة الظهر و العصر من دلوك الشمس الى غسق الليل » ، و يا ابتدا بگويد : « صم يوم رمضان » و سپس بگويد : « صم يوم رمضان من طلوع الفجر الى المغرب » . اكنون بايد ديد نظر مصنّف در مورد تبعيّت و يا عدم تبعيّت و يا عدم تبعيّت قضاء از امر اداء يا امر جديد ، در هر قسم ، چيست ؟ نظر مصنّف در توقيت به دليل متّصل در جايى كه توقيت به دليل متّصل ثابت شود ، مصنّف قائل است كه قضاء به « امر جديد » است ، به اين بيان : در اينكه دليل بر وجوب عمل در وقتش ، و در محدوده‌اى كه در دليل آمده ( مانند : زوال تا مغرب در نماز ظهر و عصر ) دلالت مىكند ، جاى بحث نيست ، يعنى مسلّم است كه مكلّف بايد واجب ( صلاة ظهر و عصر ) را در محدودهء زمانىاش ( زوال تا غروب ) بخواند . امّا دو مورد جاى بحث دارد : 1 - دلالت دليل بر اينكه بايد عمل در خارج وقت و محدوده ، آورده شود . 2 - دلالت بر اينكه نبايد عمل در خارج وقت و محدوده ، آورده شود . به عبارت ديگر : در اينجا ، سه عقد داريم كه دو عقد ، ايجابى و يك عقد ، سلبى است . دو « عقد ايجابى » عبارتند از : 1 - عمل در وقت معيّن خود انجام گيرد . اين عقد ايجابى ، مسلّم و قطعى است . 2 - عمل در خارج وقت خود انجام گيرد . اين عقد ايجابى ، قطعى نيست ، بلكه بايد