و قد تفصّى عن الاشكال . . .
مصنّف در اين عبارت به دو جواب از مرحوم شيخ انصارى در مورد اشكال مذكور در متن سابق ، اشاره دارد و سپس هركدام را نقد مىكند .
[ رهايى از اشكال به دو وجه ]
جواب اوّل شيخ : راه احراز عنوان ( أحدهما ما ملخّصه . . . )
قبل از توضيح جواب شيخ ، لازم است مطلبى در مورد اقسام عناوين ، بيان شود .
اقسام عناوين
عناوينى كه افعال متّصف به آنها مىشوند ، دو گونهاند :
1 - عناوين غير قصديّه
اينگونه از عناوين پس از انجام فعل ، بهطور قهرى ( بدون نياز به قصد ) برآن فعل ، منطبق خواهند بود ، مانند : عنوان خوردن كه اگر كسى بدون توجّه نيز لقمهاى در دهانش گذاشته و بخورد ، عنوان « خوردن » برآن صدق مىكند . همچنين است عناوينى مانند :
شرب ، قيام ، قعود و . . . .
2 - عناوين قصديّه
اينگونه از عناوين در صورتى منطبق بر فعل خواهند شد ، كه همراه با قصد باشند ، مانند : عنوان « تعظيم » كه در صورتى بر فعل ( نظير از جا برخاستن ) منطبق است كه به قصد تكريم براى كسى انجام گيرد نه به قصد ديگر باشد ( مانند اينكه شخصى از حالت نشستن خسته شده و لذا بلند مىشود و بلند شدن او مقارن با ورود كسى مىشود ) .
و يا مانند : عنوان « توهين » كه در صورتى بر فعل ( نظير از جا برنخاستن ) منطبق است كه اگر كسى - مثلا - وارد مجلس شود ، به قصد تحقير ، براى او بلند نشوند ، ولى اگر متوجّه ورود او نشده و بلند نشوند ، توهين نخواهد بود .
اقسام عناوين قصديّه
عناوين قصديّه نيز بر دو قسمند :
1 - گاهى عنوان قصدى ، تفصيلا معلوم و شناخته شده است ، كه در اين صورت ، قصد اين عنوان لازم است .