تنبيه ششم ) استصحاب احكام شرايع سابقه
مرحوم آخوند ( ره ) در اين تنبيه به بررسى امكان جريان استصحاب در زمان حال نسبت به شرايع گذشته مىپردازد ؛ به اينكه اگر در مورد بقاء يا ارتفاع حكمى از احكام شرايع سابق مثل شريعت حضرت موسى ( ع ) يا شريعت حضرت عيسى ( ع ) شك نمائيم ، آيا مىتوان به استصحاب تمسّك كرد ؟ و آيا وحدت قضيتين ( متيقّنه و مشكوكه ) وجود دارد ؟
آيا در جريان استصحاب ، فرقى بين احكام شريعت سابقه و لاحقه وجود دارد يا خير ؟
سپس ، ايشان به اشكالات و توهّماتى اشاره كرده و به آنها پاسخ مىدهند .
بيان ذلك :
مرحوم آخوند ( ره ) معتقد است كه در جريان استصحاب ، بين احكام اسلام و احكام شرايع سابقه تفاوتى وجود ندارد ؛ يعنى همان گونه كه اگر نسبت به ثبوت حكمى در اسلام يقين داشته باشيم و سپس در بقاى آن شك كنيم مىتوانيم استصحاب عدم نسخ را جارى كرده و حكم به بقاى حكم سابقه بنمائيم ، در مورد شرايع سابقه نيز اگر يقين به جعل حكمى توسط ذات بارى تعالى در زمان حضرت موسى ( ع ) يا حضرت عيسى ( ع ) داشته باشيم ، سپس شك در بقاى آن حكم در دين اسلام بكنيم ، عمومات و اطلاقات « لا تنقض اليقين بالشك » اقتضاء مىكند كه بنا بر بقاى حكم سابق بگذاريم ؛ چرا كه اركان و شرايط استصحاب اعم از يقين سابق و شك لاحق ، موجود است . لذا عموم و اطلاق ادلّهء استصحاب هم شامل شرايع سابقه و هم دين اسلام مىشود .
طرح اشكال
اشكال اوّل : عدّهاى از محقّقين ، اشكال كردهاند كه استصحاب نسبت به شرايع سابقه جارى نمىشود ؛ چرا كه اركان استصحاب تمام نيست و قضيهء متيقّنه غير از قضيهء مشكوكه است و وحدت موضوع وجود ندارد .
قضيهء متيقّنه ، امّت مسيحى است و قضيهء مشكوكه ، امّت مسلمان . لذا نمىتوان حكمى كه بر امّت مسيحى تشريع شده را به امّت مسلمان سرايت داد و چون يقين به ثبوت آن احكام نسبت به امّت مسلمان نداريم لذا بالملازمه ، شكّ در بقاى آن را هم نخواهيم داشت .