است . « 1 » پس معصومين خود مصدر تشريعاند ، و قول و فعل و تقرير آنها خود سنّت است ، نه آنكه حكايت از سنّت كند . ادلهء ما در اين مسئله عبارت است از : الف . سنّت : زيرا خداوند در قرآن شهادت مىدهد كه هرآنچه پيامبر مىگويد وحى است . پيامبر در روايات بسيارى كه فريقين نقل كردهاند مردم را به اهل بيت ارجاع داده ، بهويژه در حديث غدير كه على ( ع ) را عدل قرآن قرار داده ، و تمسّك به آنها را همانند تمسّك به قرآن لازم مىشمرد . همان گونه كه در آيات الهى لغزش و خطا متصوّر نيست ، در عدل قرآن نيز خطا و لغزش راه ندارد . ب . آيات الهى : در قرآن آمده : خداوند اراده فرموده فقط از اهل بيت رجس و گناه را دور كند . « 2 » و چون در آيهء ديگر مىفرمايد : ارادهء الهى محال است از معلول منفكّ شود . « 3 » پس محال است از ائمه گناه صادر شود ، و معناى عصمت و حجيّت نيز همين است .
257 . سيره
سيره بر وزن « فعلة » دلالت بر نوع عمل مىكند ، مثلا « جلسة » بر وزن فعله بهمعناى نشستن و « جلسة » بر وزن فعله بهمعناى نوع نشستن است ، پس سيرة بهمعناى طريقه ، هيئت ، حالت و عرف است . به مبحث « عرف » رجوع شود .
258 . سيرهء عقلا
سيرهء عقلاء يعنى « عرف عقلاء و بناى عقلاء » به مبحث « عرف » رجوع شود .
259 . سيرهء متشرّعه
سيرهء متشرعه يعنى روش اهل شرع بر انجام دادن يا ترك كارى . سيرهء متشرعه زمانى حجّت است كه كشف از فعل يا اقرار معصوم كند . « 4 » به مبحث « عرف » رجوع شود .
260 . شبههء بدويه
شبهه در لغت بهمعناى التباس و اشتباه درست به نادرست است . شبهه بدويه يعنى شبهه ابتدايى و آن شبههاى است كه همراه با علم اجمالى نباشد . به مبحث « اصول عمليه » رجوع شود .
هامش
( 1 ) . « علّمنى رسول اللّه ( ص ) الف باب يفتح كلّ باب الىّ الف باب . » بحار الانوار ، ج 40 ، ص 151 .
( 2 ) .« إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً » .سورهء احزاب ، آيهء 32 .
( 3 ) .« إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ » .سورهء يس ، آيهء 81 .
( 4 ) . الاصول العامه للفقه المقارن ، ص 199 ؛ دروس فى علم الاصول ، ج 1 ، ص 175 .