تخطي إلى المحتوى الرئيسي

آئين بلاغت ( شرح مختصر المعانى ) ( فارسى ) — صفحة 226

مساهمون:

ص٢٢٦
توابع و متعلقات است . كالتنزيه : يكى از نكات اعتراض تنزيه است يعنى پاك و منزّه بودن مانند
« وَ يَجْعَلُونَ لِلَّهِ الْبَناتِ »
شاهد بر « سبحان » است كه درواقع كلام است و جمله زيرا تقديرش « اسبّح اللّه تسبيحا » است بمعنى « انزّه اللّه تنزيها » كه بين دو جمله
« وَ يَجْعَلُونَ لِلَّهِ الْبَناتِ »
و
« لَهُمْ ما يَشْتَهُونَ »
قرار گرفته و ايندو جمله بوسيله واو عاطفه بهم متصل‌اند . يعنى آنان براى خداوند دختران را قرار ميدهند و براى خودشان آنچه ميل دارند . خداوند از اين امر منزّه است . و الدعاء فى قوله : گاهى نكته اعتراض دعاء براى مخاطب است مانند جمله « دور از تو » كه دعاء است براى مخاطب . در اين شعر :
مشتاقى و مهجورى « دور از تو » چنانم كرد * كز دست بخواهد شد پايان شكيبائى
و مانند جمله « آنكه خدا يارش باد » در اين شعر :
پير دردىكش ما آنكه خدا يارش باد * گفت هرگز منشين در بر بيهوده گذار
و مانند جمله « و بلّغت‌ها » در شعر « ان الثمانين و . . . » كه بين اسم انّ و خبر آن واسطه شده ، واو آن را بنام واو اعتراضيه ناميده‌اند يعنى : بدرستى كه هشتاد سالگى « خدا كند برسى به آن » بتحقيق كه باحتياج واداشته گوش مرا به كسى كه اعاده كند سخن را به گوش من . مرتبه ديگر شاعر « عوف بن محلم شيبانى » است دعاء را براى « عبد اللّه بن طاهر ذو اليمينين » كه از شعراء آن زمان بوده گفته در وقتى كه عبد اللّه از شاعر احوالپرسى كرده و او نشنيده و بعد كه ديگرى با صداى بلند به او گفته ، بعنوان معذرت اين شعر را آورده است . و التنبه : گاهى نكته اعتراض تنبيه و آگهى دادن بمخاطب است مانند
آئين بلاغت ( شرح مختصر المعانى ) ( فارسى ) — صفحة 226 | احمد امين شيرازى