تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و شرح مغني الأديب ( فارسى ) — صفحة 91

مساهمون:

ص٩١
قالوا : و التقديم : بعضى از علما علاوه بر شرط اختصاص ، شرط ديگرى نيز براى اينكه كيفيت خبر ظرفى و جار و مجرورى و جمله‌اى ، مسوغ ابتداء به نكره باشند ، ذكر كرده‌اند و آن اين است كه اين سه ، مقدّم از مبتداى نكره باشند . بنابراين اين علما براى مسوّغ بودن اين سه ، دو شرط لازم مىدانند : 1 - اختصاص خبر 2 - تقديم خبر و استدلال مىكنند كه در تمامى مثالهاى كه براى اين سه از زبان عرب آورده مىشود ، اين سه مقدّم هستند همچنانكه در سه مثال كتاب ملاحظه مىشود ، به همين جهت مىگويند : اگر اين سه مختص هم باشند اگر مقدّم نشوند ، ابتداء به نكره جايز نيست مانند : « رجل في الدار » مگر اينكه جار و مجرور مقدّم شود ، كه در اين صورت ابتداء به آن نكره جايز مىگردد ، مانند : « في الدار رجل » . و الصواب : بايد دانست كه تقديم خبر در اين موارد هرچند واجب است ، لكن دخلى و تأثيرى براى ابتداء به نكره ندارد بلكه تقديم اين سه در اين موارد به جهت اين است كه دفع توهّم صفت بودن اين سه براى آن اسم نكره شود ، زيرا جار و مجرور و ظرف و جمله بعد از نكره با شرايط خاصى صفت مىشوند . بنابراين تقديم اينها براى دفع توهّم صفتيت است ، نه اينكه اين تقديم ، اثرى و دخالتى در مسوّغيت ابتداء به نكره و تخصيص و اختصاص و مفيد فايده بودن خبر از آن دارد . و نحويين اين مسأله تقديم خبر ظرفى و جار و مجرورى و جمله‌اى را بر مبتداى نكره در بحث موارد وجوب تقديم خبر بر مبتدا ذكر كرده‌اند بنابراين موضع و محل بحث تقديم اين سه در آنجاست . نه در اين بحث كه مسأله مسوّغات ابتداء به نكره است زيرا اين مسأله مربوط به مبتداست و آن بحث مربوط به خبر مىباشد و ربطى به مبتدا ندارد به همين جهت ابن مالك اين مسأله را در بحث مسوّغات ابتداء به نكره مطرح نكرده بلكه در بحث موارد تقديم خبر بر مبتدا ذكر نموده است ، لذا مىگويد :
و الأصل في الأخبار أن يؤخّرا * و جوّزوا التقديم إذ لا ضررا