راحتتر از حذف آن در جمله خبر است .
و الربط بضمير الخطاب : لازم به ذكر است كه عائد و رابط در جمله صله غالبا ضمير غائب است لكن گاهى ربط بين جمله صله و موصول به ضمير خطاب ايجاد مىشود و اين هرچند كم استعمال است لكن مطابق قاعده و قياس مىباشد ، مانند قول امام ساجدين عليه السّلام در دعا براى طلب عفو و تضرع در آن :
« أنت الّذي وسعت كلّ شيء رحمة و علما ، و أنت الذي جعلت لكلّ مخلوق في نعمك سهما » « 1 »
شاهد : در رابط و عائد بودن ضمير مخاطب مفرد مذكر در جمله صله « وسعت » و « جعلت » است .
معناى دعا : « شما كسى هستيد كه علم و رحمتت همه چيز را فرا گرفته و شما كسى هستيد كه مقرر كردهاى براى هرمخلوقى در نعمتهاى خودت سهمى » .
لكن اگر رابط و عائد جمله صله به موصول ، اسم ظاهر باشد ، بايد دانست كه اوّلا اين قسم قليل الاستعمال و مخالف قاعده ، و قياس است . و ثانيا آن اسم ظاهر ، بايد نام همان مصداق موصول باشد ، مانند : « أنت الذي قام زيد » كه رابط بين جمله صله و موصول ، اسم ظاهر « زيد » است كه به جاى ضمير غائب « هو » مستتر در « قام » بوده است . و « زيد » نيز همان مصداق موصول است پس معناى مثال اين گونه مىشود : « تو - اى زيد - كسى هستى كه قيام كرده است زيد » يعنى « تو كسى هستى كه قيام كرده است » .
الرابع : چهارمين جملهاى كه نيازمند رابط مىباشد ، جمله حاليه است و رابط در آن بر سه قسم است :
1 - واو حاليه همراه با ضمير راجع به ذوالحال ، شايان ذكر است كه اين سبك رابط در اين سه نوع از جمله - هرگاه حال قرار مىگيرند - مىباشد : 1 - جمله اسميه 2 - جمله فعليه مضارعيه منفى به « لم » 3 - فعل ماضى ، مانند آيه شريفه :
لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى
« النساء / 43 »
هامش
( 1 ) - الصحيفة الكاملة السجادية ، دعاى شانزدهم : 115 .