و در اين آيه شريفه كه در بيان كيفيت روز قيامت و أعادهء مخلوقات است :
يَوْمَ نَطْوِي السَّماءَ كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِ كَما بَدَأْنا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ
« الأنبياء / 104 »
صفت بودن و حال بودن « كما » احتمال دارد . بايد دانست كه اگر شما « كما » را نعت براى مصدر محذوفى كه مفعول مطلق بوده است قرار دهيد ، در اين فرض « كما » دو تركيب مىتواند داشته باشد :
1 - نعت براى « إعادة » محذوف كه مفعول مطلق فعل « نعيده » است كه بعد از « ما » در آيه ذكر شده است و در اين فرض ، مفعول مطلق حذف شده است و « كما » نائب از آن گرديده است و معناى آيه اين گونه مىشود : « برمىگردانيم اوّل خلق را برگردانى كه اينچنين صفت دارد مثل آغاز كردنمان است آن اوّلين مخلوقات را » .
2 - نعت براى « طوا » محذوف كه مفعول مطلق براى « نطوى » كه در جمله قبل ذكر شده است ، باشد در اين صورت چون مفعول مطلق محذوف است « كما » جايگزين آن شده و معناى آيه اين گونه مىشود : « انجام مىدهيم اين فعل عظيم را يعنى پيچاندن آسمان همانند پيچاندن طومار كتابها ، پيچاندنى مثل انجام دادنمان اين فعل اعادهء مخلوقات را » .
و امّا اگر شما « كما » را حال براى اسمى در آيه قرار دهيد ، در اين صورت با توجه به معناى آيه ، « كما » حال از ضمير مفعولى در « نعيده » خواهد بود . و معناى آيه بنابراين تركيب اين گونه است : « برمىگردانيم آن اوّلين مخلوقات را در حالى كه مىبوده باشند مثل همان كسانىكه در اوّل آنان را خلق كرديم » .
و تقع كلمة « كذلك » أيضا كذلك : بايد توجه داشت كه كلمه « كذلك » نيز همانند « كما » است كه اگر بعد از جملات واقع شود ، نعت يا حال براى يكى از اجزاى آن جمله مىباشد .
نكته : بايد دقت داشت كه « كما » در هردو صورت ، چه نعت و چه حال باشد ، معمول فعل عامل در مفعول مطلق و يا عامل در ذو الحال نمىشود ، زيرا جار و مجرور وقتىكه حال ، صفت ، خبر و صله واقع شد ، واجب است متعلّق به شبه فعل يا فعل عام باشد و در حقيقت آن فعل يا شبه فعل ، حال يا صفت است و جار و