و قابل ذكر است كه براى نحويين در اين مثال پنج وجه تركيبيهء اعرابى است :
أحدها : يكى از آنها اين است كه « كن » فعل امر و فاعل آن « أنت » مستتر و كاف جاره و « ما » موصوله اسميه مشتركه و « أنت » مبتداست كه خبر آن « عليه » بوده و حذف گرديده است . در اين تركيب كاف به معناى استعلاء است و در چهار تركيب ديگر به معناى تشبيه است . شايان ذكر است كه در تمامى پنج تركيب « كن » فعل امر از « كان » تامه است ، و جار و مجرور متعلّق به شبه فعل عموم « كائنا » حال از ضمير فاعلى « أنت » مستتر در « كن » مىباشد .
الثّانى : « ما » موصوله اسميه مشتركه و « أنت » خبرى است كه مبتداى آن حذف شده است و تقدير آن اين گونه است : « كن كالّذي هو أنت » يعنى : « بوده باش مثل كسىكه آنكس خود تو است » و محققا گفته شده است كه همين تركيب در قول خداوند متعال نيز مىباشد :
اجْعَلْ لَنا إِلهاً كَما لَهُمْ آلِهَةٌ
« الأعراف / 138 »
يعنى « ما » موصوله و « آلهة » خبرى است كه مبتداى آنكه در صدر صله بوده ، حذف شده است و تقدير و معناى آيه اين گونه : « كالّذي هو لهم آلهة » مىباشد .
الثّالث : « ما » زائده ملغا ( غير كافه ) است و كاف نيز جاره است ، بنابراين بايد بعد از آن ضمير مجرور كه دائما متصل است قرار داشته باشد لكن در مثال ، بعد از آن ، ضمير مرفوع منفصل « أنت » است ، و اين از باب نيابت ضمير مرفوع از ضمير مجرور است همانطور كه در اين مثال : « ما أنا كأنت » ضمير مرفوع منفصل نائب از ضمير مجرور متصل « كاف » شده است . و معناى مثال بنابراين تركيب اين گونه مىشود : « بوده باش در آينده - چون انجام فعل امر در آينده ممكن است - در حالى كه مماثل و شبيه خودت در زمان گذشتهاى » .
الرّابع : « ما » زائده كافه است جمله بعد اسميه است و « أنت » مبتدا بوده كه خبر آن « عليه » يا « كائن » محذوف مىباشد ، و معناى مثال بنابراين تركيب اين گونه است : « بوده باش همانطور كه خودت هستى » .
الخامس : « ما » زائده كافه و جمله بعد فعليه مىباشد كه در اصل : « كن كما