معناى آيه : « خارج شد قارون بر قومش با زينت و همراه با زيورآلات خود . »
الثّالث : سوّمين معناى « في » تعليل مىباشد و دلالت بر عليّت مابعد براى وقوع ماقبل مىكند و علامت آن صحت جايگزينى لام تعليل در محل آن و عدم تغيير معناى مراد متكلم از لفظ است . مانند قول خداوند متعال كه حكايت قول زليخاست در هنگامى كه او حضرت يوسف را به ديگر زنان دربار مصر نشان داد و آنان دست خود را با كارد به علّت ملكوتى بودن جمال حضرت يوسف ، بريدند :
فَذلِكُنَّ الَّذِي لُمْتُنَّنِي فِيهِ
« يوسف / 32 »
معناى آيه : « اين است اى زنان كسىكه ملامت مىكرديد مرا به علّت او » .
و مانند اين حديث نبوى :
إن إمراة دخلت النار في هرة ربطتها . « 1 »
معناى حديث : « همانا زنى داخل در جهنم شد به علّت گربهاى كه آن زن بسته بود او را » .
الرّابع : چهارمين معناى « في » استعلاء است و دلالتبرقرار داشتن چيزى بر بالاى مجرور مىكند و علامت آن ، صحت جايگزينى « على » در محل آن و عدم تغيير معناى مراد متكلم از لفظ است ، مانند قول خداوند متعال كه حكايت قول فرعون است خطاب به ساحرانى كه در مقابل معجزه حضرت موسى تسليم گرديده و پيرو او شده بودند :
وَ لَأُصَلِّبَنَّكُمْ فِي جُذُوعِ النَّخْلِ
« طه / 71 »
شاهد : معناى استعلاء داشتن « في » در آيه است زيرا اعدامى را بر درخت خرما مىآويزند نه در درخت خرما .
معناى آيه : « و قطعا به دار مىآويزم شما را بر برگهاى درخت نخل » .
شايان ذكر است كه بصريون در اين آيه شريفه مىگويند : « في » داراى معناى ظرفيت است زيرا برگهاى درخت نخل بزرگ هستند و به طرف پائين خم شدهاند
هامش
( 1 ) - مسند أحمد : 2 / 507 .